Nė prag tė ndeshjes finale pėr fitimin e kupės “Selman Stermasi” mes ekipeve tė fakulteteve tė vendit  Pėr njė periudhė tre-javore, nė kompleksin sportiv pranė Akuadromit tė Tiranės janė luajtur ndėrmjet ekipeve studentore ndeshjet e Kampionatit tė Minifutbollit 2008, qė ēeli siparin nė datė 31 mars 2008. Kjo veprimtari sportive, e vetme pėr nga lloji i saj, pėr rininė studentore muslimane, u konkretizua nė saj tė bashkėpunimit tashmė trevjeēar midis Unionit studentor musliman dhe AIITC. Ashtu si vitet e mėparshme, edhe sivjet interesimi i studentėve lidhur me kampionatin ishte i madh. Morėn pjesė 26 ekipe tė fakulteteve tė ndryshme dhe u federuan 208 lojtarė (6+2 pėr ēdo ekip). Kampionati ėshtė organizuar nė gjashtė ture; dy ture eleminatore, njė tur ēerekfinal, njė tur gjysmėfinal dhe finalja qė kapin njė total prej 27 ndeshje. Nė tė gjitha turet e zhvilluara deri tani ėshtė vėnė re angazhim maksimal nga ana e ekipeve pėr tė dhuruar lojė sa mė tė bukur e me nivel tė. Fryma e garės me fakulteteve pjesėmarrėse ka qenė evidente pėr sportdashėsit e pranishėm nė shkallėt e fushave tė minifutbollit. Nė turin e parė eleminator, qė u zhvillua nė datat 31 mars, 1 dhe 2 prill, janė luajtur kėto ndeshje: Fakulteti i Shkencave Sociale - Fakulteti Juridik                              2 - 4 Fakulteti i Infermierisė 1         - Fakulteti i Gjuhėve tė huaja             6 - 5 Fakulteti i Matematikės          - Fakulteti Ekonomik                         9 - 5 Fakulteti i Mjekėsisė 2           - Fakulteti i Mjekėsisė 4                   10 - 2 Fakulteti i Shkc. tė Natyrės    -  Fakulteti i Inxh. sė  Ndėrtimit          1 - 7 Fakulteti i Mjekėsisė 1           - Fakulteti i Mjekėsisė 5                   17 - 9 Instituti bujqėsor 4                 - Fakulteti i Infermierisė 2                   2 - 0 Instituti bujqėsor 1                  - Instituti i Fizkulturės 2                      4 - 4 (pen. 2-3) Instituti bujqėsor 2                  - Instituti i Fizkulturės 1                      5 - 5 (pen. 5-4) Fakulteti i Mjekėsisė 3            - Fakulteti i Mjekėsisė 6                   10 -4 Fakulteti i Infermierisė 3          - Fakulteti i Mjekėsisė 7                     0 - 2     Instituti bujqėsor 3                  - Fakulteti i Inxh. Mekanike                0 - 2 Fakulteti i Infermierisė 4          - Shk. Natyrės (farmaci)                     3 - 2 Nė turin e dytė eleminator, ndeshjet e tė cilit u zhvilluan nė datat 7,8 dhe 9 prill u arritėn kėto rezultate mes ekipeve: Fakulteti Juridik                        - Fakulteti i Matematikės                      5 - 9 Infermieri 1                               - Fakulteti i Mjekėsisė 7                     4 - 5 Fakulteti i Mjekėsisė 2              - Inxh. e  Ndėrtimit                               2 - 1 Instituti bujqėsor 4                    -  Fakulteti i Infermierisė 4                    4 - 3 Fakulteti i Mjekėsisė 1              - Fakulteti i Mjekėsisė 3                       9 - 4 Instituti i Fizkulturės 2            - Instituti bujqėsor 2                              4 - 2 Inxhinieria Mekanike                 - Shkencat e Natyrės (Farmaci)            1 - 0 Pėr fazėn ēerekfinale u kualifikuan 7 ekipe fituese nė turin e dytė dhe njė nga ekipet humbėse e cila kishte golavarazhdin mė tė mirė nė totalin e ndeshjeve tė luajtura prej tij. Ndeshjet u zhvilluan nė datat 14 dhe 15 prill dhe pėrfunduan me kėto rezultate:   Fakulteti i Mjekėsisė 7           - Instituti i Fizkulturės 2                         3 - 8 Fakulteti i Mjekėsisė 2           - Fakulteti i Matematikės                      8 - 1 Instituti bujqėsor 4                 -  Inxh. e  Ndėrtimit                              5 - 9     Fakulteti i Mjekėsisė 1           - Inxhinieria Mekanike                        14 - 8 Pėr fazėn gjysėmfinale u kualifikuan katėr ekipe. Ndeshjet e kėsaj faze u zhvilluan ditėn e mėrkurė dt. 16 prill, ora 18:00 dhe 19:00. Rezultatet e tyre ishin: Instituti i Fizkulturės 2              - Fakulteti i Mjekėsisė 2                      5 - 12 Fakulteti i Mjekėsisė 1            - Inxh. e  Ndėrtimit                               8 - 6 Siē vėrehet nga rezultatet nė ndeshjen finale qė do tė luhet ditėn e mėrkurė dt.23.04.2008, pėr fitimin e kupės “Selman Stermasi” do tė takohen ekipi i fakultetit tė Mjekėsisė 2 me ekipin e fakultetit tė Mjekėsisė 1.             Ekipeve tė eleminuara gjatė fazave eleminatore u janė dhuruar tituj tė ndryshme librash si:  “10 shkaqe pėr tė fituar kėnaqėsinė”, “Zahireja e shtegtarit”, “Shėrimi i shpirtrave” “Ky ėshtė Profeti Muhamed (a.s.) i dėrguari i Zotit pėr mbarė njerėzimin” botim i AIITC.   Janė tė ftuar tė gjithė dashamirėsit e sporti pėr tė ndjekur ndeshjen finale nė fushėn kryesore tė kompleksit sportiv pranė akuadromit nė Tiranė, ditėn e mėrkurė ora 18:00   Aktivitet me kursantėt e gjuhės arabe pranė AIITC dhe dhurim i librit “Kosova Rast Universal apo Sui Generis” i dr. Islam Laukės nė gjuhėn arabe dhe angleze   Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam nė bashkėpunim me Ambasadėn e Republikės Arabe tė Egjiptit dhe Shkollėn Egjiptiane nė Tiranė, prej muajit nėntor 2007 ka ēelur kursin e gjuhės arabe pėr intelektualė tė tė interesuar pėr mėsimin e gjuhės arabe.. Kursi deri nė ditėt e sotme ka njohur njė ecuri tė kėnaqshme, tė cilėn e dėshmojnė edhe rezultatet e arritura nga kursantėt nė testin e zhvilluar gjatė fillimmuajit shkurt. Ndėrkohė ditėn e shtunė, datė 23.02.2008, drejtoria e AIITC nė bashkėpunim me pedagogun e gjuhės arabe z. Mahmoud H. Al-Khabiry, njėkohėsisht drejtor i Shkollės Egjiptiane nė Tiranė, organizuan me kursantėt e gjuhės arabe njė takim, gjatė tė cilit u vlerėsua puna e bėrė gjatė kėtyre muajve, si dhe u paraqitėn projekt-ide tė reja pėr periudhėn nė vijim. Nė fillim fjalėn e mori zv.drejtori i Institutit z. Bedri Telegrafi, i cili falėnderoi tė pranishmit pėr interesimin e treguar gjatė kėtyre muajve dhe nė mėnyrė tė veēantė punėn e palodhur tė z. Al-Khabiry pėr mbarėvajtjen e kursit. Z. Telegrafi theksoi se nisur edhe nga rezultatet e arritura nė testin e zhvilluar sė fundmi konstatohet me kėnaqėsi dėshira dhe angazhimi serioz qė karakterizon punėn e kėtij kooperimi midis tre institucioneve. Dėshira dhe synimi i Institutit ėshtė qė ky projekt tė ēohet edhe mė tej, duke ēelur grupe tė reja me kursantė. Kjo ide mbėshtetet edhe mbi kėrkesat gjithmonė e nė rritje tė tė interesuarve. Z. Mahmoud Al-Khabiry nė pėrshėndetjen e tij vlerėsoi mbėshtetjen qė i ka dhėnė AIITC-ja zhvillimit tė kėtij kursi, duke pasur gjithmonė si pikėsynim kryesor arritjen e niveleve tė larta nė mėsimdhėnie, metodikė tė cilat nė mėnyrė tė natyrshme reflektojnė nė nivelin e njohjes dhe pėrvetėsimit tė gjuhės nga ana e kursantėve. Ai, pa dashur tė veēojė askėnd, vlerėsoi nivelin e grupit tė kursantėve nė tėrėsi, duke vėnė theksin mbi komunikimin e vazhdueshėm me ta dhe kėnaqėsinė e tij personale gjatė mėsimdhėnies. Ky takim ishte njėkohėsisht edhe njė moment solidariteti me aktin historik tė shpalljes sė pavarėsisė dhe formimit tė shtetit tė Kosovės. Aty u theksua se mbas pėrpjekjesh dhe rezistence historike populli i Kosovės fitoi atė qė e meritonte dhe realizimin e njė aspirate tė kahershme. Shqiptarėt e kudondodhur provojnė tė njėjtat ndjenja gėzimi dhe krenarie si tė gjithė popujt. Shtetet paqedashės tė rajonit, tė Evropės dhe tė gjithė planetit te shteti i ri i Kosovės shohin njė faktor mė shumė nė qetėsimin e Ballkanit tė trazuar prej konflikteve tė vjetra dhe tė reja. SH.B.A., Angli, Francė, Itali, Turqi e Shqipėri ishin tė parėt shtete qė e njohėn pavarėsinė e Kosovės dhe vendosėn lidhjen e marrėdhėnieve diplomatike. Z. Al-Khabiry i pėrgėzoi tė gjithė pėr kėtė arritje tė madhe, e nė mėnyrė tė veēantė uroi popullin kosovar pėr shpalljen e mėvetėsisė si njė e drejtė e natyrshme, pėr tė cilėn ėshtė luftuar prej shumė shekujsh. Nė fund tė takimit tė gjithė kursantėve iu dhurua libri i dr. Islam Laukės “Kosova Rast Universal apo Sui Generis” i botuar nga AIITC nė gjuhėn angleze dhe arabe, ndėrsa kursantėve qė fituan pikėt maksimale nė testim iu dhuruan tri vėllimet e librit “Legjislacioni i Traditės Profetike” i botuar nga AIITC.     Aktivitet me studentė Ditėn e hėnė, dt. 10.01.2008, nė mjediset e hotel Mondial, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam, nė bashkėpunim me Shoqatėn Kulturore Gruaja, organizuan pėr studentėt dhe studentet e fakulteteve tė vendit takimin me temė “Si ta menaxhojmė stresin”. Nė takim ishin tė ftuar dy lektorė, znjsh. Irena Shtraza psikologe dhe pedagoge nė universitetin “UFO” dhe teologu z. Sajmir Bulku. Ky aktivitet ishte pjesw e projekteve tw AIITC dhe shoqatws kulturore “Gruaja” me studentwt shqiptarw. Takimi kishte pėr qėllim qė t’u vinte nė ndihmė studentėve nė pėrballimin e ngarkesės dhe stresit gjatė periudhės sė sezonit tė provimeve. Stresi si njė dukuri tepėr evidente sot nė shoqėri shfaqet si rezultat i gjendjeve jo vetėm emocionale tek individi. Te gjithsecili prej nesh efektet e stresit janė tė ndryshme, po ashtu edhe rrugėt pėr t'u shėruar ndryshojnė nga njė person tek tjetri. Nė vija tė pėrgjithshme psikologia mori nė shqyrtim stresorė tė ndryshėm, natyrėn dhe origjinėn e tyre. Por, mbi tė gjitha ajo e vuri theksin mbi trajtimin e stresit dhe format e reduktimit tė efekteve tė tij tė padėshiruara. Njė prej tyre ėshtė angazhimi i individit me aktivitet fizik, i cili pėrbėn njė nga teknikat mė efektive nė menaxhimit e stresit. Kėtu pėrfshihet gjithashtu edhe adaptimi i metodave tė ndryshme tė cilat ndihmojnė personin e stresuar nė pasqyrimin e botės sė tij tė brendshme, si shkrimi, biseda, puna vullnetare etj. Relaksimi zė njė vend tė rėndėsishėm nė tėrėsinė e teknikave tė menaxhimit tė stresit. Kėtu pėrfshihen: ushtrimet e frymėmarrjes, ushtrimet pėr qetėsimin e muskujve, masazhet etj. Psikologia vlerėsoi edhe disa teknika tė tjera qė njihen mė pak, por qė kanė efektshmėri tė lartė nė menaxhimin e stresit si meditimi, dėgjimi i Kuranit (nė rastine besimtarėve muslimanė), shoqėrimi me njerėz qė tė sjellin nė humor etj. E rėndėsishme ėshtė tė reduktohet stresi nė jetė, nė rastin e studentėve, stresi dhe ankthi para dhe gjatė provimeve. Disa teknika pėr ta shmangur stresin e panevojshėm janė menaxhimi dhe programimi i kohės, i cili mund t'i bėjė ata mė shumė produktivė, apo krijimi i njė stili jetese, duke balancuar detyrimet dhe i dhėnė vetes kohė tė mjaftueshme pėr tu qetėsuar, por dhe teknika tė tjera. Nė fund ajo theksoi se pak stres ėshtė mė se normal, madje i nevojshėm pėr tė pasur njė jetė tė ndryshueshme dhe interesante. Ndėrsa teologu Sajmir Bulku shpjegoi fillimisht se muslimanėt nuk bėjnė pėrjashtim pėr sa i pėrket stresit. Por, ajo qė vlen tė theksohet nė kėtė drejtim ėshtė roli i zemrės, pėr tė cilėn Profeti Muhamed a.s. ka thėnė: “Nė trupin e njeriut gjendet njė organ, i cili nėse ėshtė i shėndoshė, atėherė i gjithė trupi ėshtė i shėndoshė. Ky organ ėshtė zemra”. Ajo mbahet gjallė pėrmes pėrmendjes sė Allahut dhe veprave tė mira. Ndėrgjegjėsimi pėr jetėn, rolin dhe pozitėn e njeriut nė kėtė botė, pra meditimi mbi tė vėrtetat e kėsaj bote ėshtė njė formė parandaluese e stresit. Besimi nė jetėn e pėrtejme dhe pranimi i tė pashmangshmes dhe caktimit tė Allahut (Kaderi) janė mburoja pėr besimtarin, nė pėrballje me stresin. Gjithashtu, nuk duhet harruar duaja. Pėrkujtimi i Allahut sa mė shpesh gjatė procedurave tė mjekimit. Allahu i Lartmadhėruar ėshtė Ai qė e krijon sėmundjen dhe Ai mund ta heqė atė, sepse Fuqia e Tij tejkalon mendjet tona tė kufizuara dhe logjikėn tonė tė tė perceptuarit, recitimi i ajetit Kursij para gjumit, ashtu si ėshtė pėrmendur nė hadithin e famshėm dhe shumė thėnie tė tjera profetike. Me tė vėrtetė, qė largimi nga materializmi dhe konsiderimi i kėsaj bote si njė fazė kalimtare, mbi tė gjitha ėshtė njė koncept qė e ruan mendjen e njeriut nga rėniet nė depresion dhe dėshpėrim, lidhur me ēėshtjet e kėsaj dynjaje. Sprova e vėrtetė pėr ne si besimtarė nuk janė arritjet nė kėtė botė, por pėrkundrazi, ato duhet t’i shohim si pjesė e jetės dhe jo qėllim nė vetvete, pėr arsye se provimi i vėrtetė nuk ėshtė ai nė shkollė, por dalja para Zotit Ditėn e Gjykimit dhe dhėnia llogari pėr tė kaluarėn nė kėtė botė, ky ėshtė preokupimi i vetėm dhe real qė duhet ta shqetėsojė besimtarin. Ēdo gjė tjetėr ėshtė e thjeshtė pėr tė. Vėrtet qė stolisja e njeriut me vlerat e besimit ėshtė forma mė e mirė nė shmangien e stresit, sepse besimi islam pėrfshin nė vetvete tė gjitha teknikat, si ato meditative, edhe ato praktike, siē ėshtė namazi agjėrimi haxhi etj, tė cilat jo vetėm reduktojnė stresin, por e mbrojnė njeriun nga kaplimi i sėmundjeve mendore, stresit dhe gjendjeve depresive. Nė fund, pėr tė gjithė tė pranishmit u shtrua edhe njė koktejl, gjatė tė cilit studentėt shprehėn opinionin e tyre rreth temės sė takimit.   Aktivitet studentor me rastin e Festės sė Pavarėsisė “Roli vendimtar i klerikėve muslimanė nė ēėshtjen kombėtare”   Nė kuadėr tė partneritetit AIITC - studentė, departamenti i marrėdhėnieve me studentėt organizoi njė takim me rastin e ditės sė Pavarėsisė, 28 Nėntorit. Takimin e drejtoi pėrgjegjėsi i departamentit me studentėt z. Eris Koliqi, i cili u bėri tė qartė tė pranishmėve vlerėsimin pozitiv qė ka besimi islam pėr ndjenjėn kombėtare si element dallues dhe njohės mes kombesh, por edhe njė nxitės i fuqishėm komunikimi mes tyre. Pėr kėtė qėllim ai iu referua ajetit kuranor: “O njerėz! Nė tė vėrtetė, Ne ju krijuam ju prej njė mashkulli dhe njė femre dhe ju bėmė popuj e fise, pėr ta njohur njėri-tjetrin.” (Sure Huxhurat 13) Nė takim ishte i ftuar z. Agim Bardhi - studiues, historian dhe pedagog i lwndws sw historisw nė Medresenė e Tiranės H. H. Mahmud Dashi. Nisur nga shumė dizinformime tė cilat nė mėnyrė tė vazhdueshme i janė ofruar shoqėrisė shqiptare dhe qė pėr fat tė keq vijojnė edhe nė ditėt e sotme, u programua ky takim me ligjėratėn me temė “Roli vendimtar i klerikėve muslimanė nė ēėshtjen kombėtare”, me qwllim pėr tė hedhur sadopak dritė mbi tė vėrtetat dhe faktet historike tė cilat do tė dėshmojnė pėrjetėsisht pėr rolin dhe pėrfshirjen e klerit islam nė Lėvizjen Kombėtare Shqiptare pėr pavarėsi. Ligjėruesi z. Agim Bardhi pėr ta theksuar kėtė fakt citoi fjalėn e tė madhit Hafiz Ali Korēa, njė prej savantėve dhe eminentėve tė hershwm tė lėvizjes kombėtare: “Identiteti pėr mua ėshtė fe dhe atdhe”. Si pasojė e vonesės sė theksuar nė adoptimin e sistemit kapitalist, apo qoftė edhe disa tipareve tė tij nė Perandorinė Osmane rezultoi qė shumė popuj, qė pėr hir tė sė vėrtetės konsideroheshin - tė pėrkėdhelurit e Perandorisė, siē qe rasti i Shqipėrisė, refuzuan zbatimin e reformave tė Tanzimatit me mospėrfillje dhe shpeshherw kjo vijoi me organizimin e kryengritjeve si reagim popullor. Nw njw kohė kur Perandoria qe pėrfshirė nė njė seri tė pandėrprerė luftėrash tė pėrmasave tė mėdha, pothuajse nė tė gjithė caqet e saj jehonte zėri i kryengritjeve popullore qė dėshmonte njwkohwsisht edhe pėr rwnien e saj. Marrėveshjet e shumta ndėrkombėtare tė Fuqive tė Mėdha siē qe Traktati i Shėn Stefanit rrezikonin ekzistencėn e shtetit ende tė paformuar shqiptar.  Nė kėtė moment vlerėsohet rezistenca dhe sakrifica e brezit tė rilindėsve dhe patriotėve tė mėdhenj tė kombit qė me pushkė prėrkrah penės mbrojtėn interesat e atdheut. Ndėr ta  veēojmw emrin e Abdyl Frashėrit, Mehmet Ali Vrionit, Mihal Gramenos, Ali Pash Gucisw etj. Kasta e klerikėve muslimanė nė kėtė drejtim luajti njė rol tė pamohueshėm dhe vendimtar. Kėtė e shohim nė organizimin e kryengritjeve tė armatosura ndaj turqve, por edhe ndaj okupatorėve fqinj. I tillw ishte Haxhi Zeka i cili hodhi idenė e ripėrtėritjes sė Lidhjes sė Prizrenit. Interesant wshtw fakti qė ēdo takim qė zhvillohej nė atė kohė mes patriotėsh dhe veprimtarėsh nacionalistė qė luftonin pėr pavarėsinė e vendit niste, bekohej dhe mbyllej me lutjet e hoxhallarėve qė ishin edhe bashkworganizatorėve tė kėtyre takimeve. Njė nga kėto ishte edhe Lidhja e Pejės. Zhvillime tė shumta shoqėruan kėtė periudhė qoftė me kryengritje, apo sensibilizim tė masės, apo edhe me veprimtari diplomatike nė dobi tė vendit. Nė kėto pėrpjekje u pėrfshinė emra tė shquar tė klerit musliman si Sherif Langu, Vehbi Dibra, H. H. Ibrahim Dalliu, Hysen Zemblaku, Hafiz Kungulli, H. Mezja, H. Sheh Shamia etj. Kulmi i kėtyre pėrpjekjeve ishte kongresi i Dibrės. Shumė klerikė muslimanė ishin nė krye tė ēetave qė luftonin pėr pavarėsinė e vendit, si p.sh. H. Ibrahim Dalliu qė ishte frymėzues shpirtėror i ēetės sė Sari Salltikut nė Shqipėrinė e Mesme, apo H. Ali Korēa qė me armė nė dorė drejtonte ēetėn e jugut kundėr agresorėve grekė. Muslimanė tė shquar tė kėsaj lėvizjeje qenė Hysen Vogli, Ferid Vokopola, Haxhi Hysni Dalliu, Hafiz Llagami, Mulla Hysen Shehri etj. Ndėr ta vlerėsohet emri i kryemyftiut H. Kėlliēit i cili qe njwkohwsisht iniciator i Kongresit tė Lushnjes. Pėr ēėshtjen kombėtare, njė kontribut tw vyer u dha nė fushėn e arsimimit dhe edukimit. Nė rrethin e Tiranės, por edhe nė qytete tė tjera hafizėt dhe imamėt pėrveē shėrbesave fetare, zhvillonin edhe mėsimin e leximit dhe shkrimit tė gjuhės shqipe, siē ishte rasti i H. Doracit. Po ashtu edhe me hapjen e normales sė Elbasanit, nė kėshillin pedagogjik u pėrfshinw disa teologw islamw si Haxhi Mezja dhe H. Ali Korēa.   Nė Tiranė, flamuri si simbol i pavarėsisė sė vendit, u ngrit me datė 26 nėntor 1912 nga Myftiu i Tiranws Ismail Ndroqi, Haxhi Doraci, Hafiz Llagami, Sheh Harasani e shumw besimatarė e teologė tė shquar tė vendit. Nė shpalljen e pavarėsisė nė Vlorė me datė 28 nėntor 1912 delegatė tė qyteteve tė ndryshme qenė: Vehbi Dibra i cili mė pas u zgjodh edhe kryetar i senatit tė parė shqiptar (parlamentit), Sherif Langu, H. Ibrahim Dalliu, Hysen Zemblaku, Ferid Vokopola, myftiu i Beratit dhe i Vlorės e shumė klerikė tė tjerė muslimanė. Kjo prani e lartė e tyre nė kėtė ngjarje madhore pėr kombin tonė vėrteton njėherazi pėr rolin e tyre vendimtar nė shpalljen e pavarėsisė, si pėrfaqėsues tė njė popullsie shqiptare me mbi 70 % muslimanė, por edhe pėr pėrgjegjshmėrinė e tyre ndaj fesė dhe vendit si dy elementė thelbėsorė nė formimin e identitetit. Ligjėrata ngjalli shumė pyetje tė karakterit historik tek studentėt, tė cilave prof. Bardhi iu pėrgjigj me profesionalizėm dhe kompetencė. Me kėtė rast stafi i AIITC i uron popullit shqiptar tė kudondodhur Gėzuar festėn e Pavarėsisė.   Konferencė Botėrore pėr Dialogun mes Feve dhe Qytetėrimeve: “kontributi i fesė dhe kulturės pėr paqen, respektin e ndėrsjellė dhe bashkėjetesėn” (26-28, tetor 2007, Ohėr, Republika e Maqedonisė) Pėr njė periudhė dy ditore nga 26 deri 28 tetor 2007, nė qytetin e Ohrit, Republika e Maqedonisė, zhvilloi punimet e saja Konferenca Botėrore pėr Dialogun mes Feve dhe Qytetėrimeve me temė “Kontributi i fesė dhe kulturės pėr paqen, respektin e ndėrsjellė dhe bashkėjetesėn” . Konferenca u organizua nga Ministria e Kulturės SĖ Maqedonisė nė bashkėpunim me Komisionin pėr Marrėdhėniet mes Komuniteteve dhe Grupeve Fetare, si dhe me komunitete fetare tė Republikės sė Maqedonisė. Konferenca u mbėshtet financiarisht nga Qeveria e Republikės sė Maqedonisė, UNESCO, Lidhja Botėrore Islame si dhe Konferenca Botėrore e Feve pėr Paqen si partnere. Nė kėtė konferencė ishte i ftuar edhe drejtori i AIITC dr. Ramiz Zekaj. Organizimi i kėsaj Konference tė rėndėsishme Ndėrkombėtare nė Republikėn e Maqedonisė ėshtė nė vijim tė disa forumeve dhe konferencave tė rėndėsishme rajonale tė mbajtura nė kėtė vend: Forumi rajonal i Kryetarėve tė Shteteve: Dialogu mes Qytetėrimeve nėn kujdesin e presidentit Boris Trajkovski nė kuadrin e Dekadės sė Kombeve tė Bashkuara dhe Unesco pėr dialog mes qytetėrimeve, 28-29 Gusht, 2003, Ohėr; Konferenca Ballkanike me titull Dialogu Ndėrfetar nė Ballkan mbajtur nė 26-28 Maj, 2006 nė Ohėr, dhe Konferenca e tretė nė rang ministrash  mbi trashėgiminė kulturore:  Trashėgimia Kulturore: “Njė urė drejt njė  tė ardhmeje tė pėrbashkėt, e organizuar nė bashkėpunim me Zyrėn Rajonale tė UNESCO-s,  BRESCE, mė 3-4 nėntor 2006. Kjo  konferencė u zhvillua nė kuadrin e Dekadės sė OKB dhe unesco-s pėr dialog mes qytetėrimeve dhe Dekadės pėr kulturėn e paqes. Konferenca kishte pėr qėllim tė tregojė se nėpėrmjet dialogut dhe angazhimit aktiv bota mund tė transformohet nė njė arenė dinamike, nė tė cilėn popujt riafirmojnė bukurinė, vėnė nė punė fuqinė krijuese tė ndryshimeve, shkėmbejnė informacione kulturore dhe bashkėpunojnė. Ne besojmė se kėto veprime mund tė luajnė njė rol kyē nė kapėrcimin e paragjykimeve fetare, racore e shoqėrore si dhe rritjen e rėndėsisė sė bashkėjetesės etnike dhe fetare. Nė tė njėjtėn kohė, ishte dėshira pėr tė riafirmuar rolin qė ky territor ka pasur nė tė kaluarėn: njė forcė shtytėse nė evoluimin e Ballkanit tė shpirtit dhe qytetėrimit global. Pėrtėritja e besimit tė ndėrsjellė, ngritja nėpėrmjet vlerave tradicionale tė mėshirės dhe respekti  ndaj fqinjėve tanė, dhe hapja e dialogut mes feve dhe qytetėrimeve duhet tė ndihmojė nė ēlirimin e botės nga paragjykimi, ndarjet dhe zhgėnjimet. Nė kėtė frymė duhet qė tė gjithė ne tė angazhohemi pėr krijimin e njė bote mė tė mirė.    Sesion pėrkujtimor nė nder tė figurės sė shquar tė H. Hasan Tahsinit   Me rastin e 195 vjetorit tė lindjes sė figurės sė shquar tė H. Hasan Tahsinit, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam nė bashkėpunim me Shoqatėn Kulturore Shqiptaro-Turke “Hasan Tahsini”, Muzeun Historik Kombėtar dhe Institutit Ēam tė Historisė, me datė 20 tetor, nė ambientet e “Muzeut Historik Kombėtar” organizuan njė sesion pėrkujtimor me temė “Hasan Tahsini  1812-1881, personalitet i shquar i dijes dhe atdhetarisė”. Nė kėtė sesion institucionet organizuese pėrfaqėsoheshin nga  Dr. Ramiz Zekaj, Prof. dr. Beqir Meta, z. Ibrahim Hoxha dhe Ahmet Mehmeti etj. Nė sesion ishin tė pranishėm edhe personalitete tė shquara tė shkencės, kulturės, artit si Prof. dr. Nuri Abdiu, historiani Sherif Delvina, poeti Uran Butka, artisti i popullit Reshat Arbana etj. Nė fjalėn e tij drejtori i Muzeut Historik Kombėtar z. Beqir Meta risolli nė vėmendjen e tė pranishme dimensionet shkencore dhe patriotike tw Hasan Tahsinit qė i kapėrcen kufijtė e vendit. Ndėrkohw qw pėrfaqėsuesi i Institutit Ēam  tė Historisė z. Ahmet Mehmeti vlerwsoi figurwn e H.H. Tahsinit duke cituar fjalėn e Sami Frashėrit pėr tė: “Nuk ėshtė vlerėsim i tepruar qė tė thuash se midis nesh, ai ishte me tė vėrtetė njė erudit, ishte mė i larti ndėr tė lartėt”, pwrfaqwsuesi i Shoqatws Kulturore Shqiptaro-Turke z. Ibrahim Hoxha pwrmendi veprimtarinw e zhvilluar dhe pwrpjekjet e shoqatws nw njohjen sa mw tw gjerw tw figurws sw H. H. Tahsinit dhe vlerwsimin qw meriton ai nga institucionet shtetwrore. Prof. dr. Nuri Abdiu theksoi vendin e lartė qė zė figura e Hasan Tahsinit si njė nga personalitetet mė tė shquara shqiptare tė shekullit tė XIX. Nė fushėn e studimeve historike turke qe mė i larti ndėr mė tė lartėt. Gjithashtu ai ishte rektori i parė i universitetit tė Stambollit dhe ligjėruesi i parė nė shkencat sociale. Konkretisht nė fushėn e studimeve psikologjike qe i pari studiues shqiptar qė punoi njė vepėr qė i pėrket psikologjisė. Vepra e tij me titull “Ilmi Ruh” -  “Psikologjia” dėshmon qartė pėr njohuritė e tij tė thella nė shkencat psikologjike dhe njohja e teorive mė bashkėkohore, pėr tė cilat ai shpalos edhe njė qasje personale nė vepėr. Njohuritė e gjera tw Tahsinit nė shkencat religjioze e bėjnė veprėn e tij interesante dhe tė veēantė. Drejtori i AIITC, dr. Ramiz Zekaj foli pėr veprimtarinė patriotike dhe nė shėrbim tė shkencės tė Hasan Tahsinit. Krahas tyre ai foli edhe pėr pozitėn dhe njohuritė e tij nė shkencat religjioze. Midis tw tjerash referuesi theksoi: “Hasan Tahsini duke qenė njohės i mirė i Kuranit dhe i shkencave islame, haditheve, tefsirit dhe filozofisė islame, e vėshtron dhe e shpjegon botėn, shoqėrinė njerėzore dhe mendimin njerėzor si produkt i krijimit tė njė intelekti suprem. Ai thekson: “Lavdėruar Qoftė Zoti qė ėshtė Krijuesi mė i mirė!” dhe zhvilloi mė tej idenė se: “Krijimi dhe ēdo gjė qė filloi nė botė duhet tė ketė njė shkak. Sendet qė kėrkojnė njė  shkak janė tė mundshme. Njė shkak, i cili ėshtė njė  qenie e mundshme, duhet tė shkaktohet nga njė qenie tjetėr e mėparshme, e cila gjithashtu duhet tė ketė njė shkak, por nuk mund tė kemi njė seri tė pafundme shkaqesh tė tillė, sepse duhet tė jetė njė shkak i parė, qenia e tė cilit ėshtė e domosdoshme duke pasur ekzistencėn nga vetvetja dhe jo nga njė shkak tjetėr, dhe Ky ėshtė Zoti, krijimi i tė Cilit ėshtė i domosdoshėm dhe i pėrjetshėm”. Ekspozitė Kuranore   Nė ambientet e Muzeut Historik Kombėtar, pėr periudhėn 26 shtator deri 2 tetor, nėn kujdesin e Komunitetit Musliman u zhvillua njė ekspozitė artistike pėr Kuranin. Nė tė u paraqitėn vepra tė ndryshme arti tė ardhura nga vendet e lindjet, ku spikasnin pikturat murale dhe kaligrafi arabe me ajete kuranore. Edhe Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam mori pjesė duke paraqitur nė kėtė ekspozitė shumė botime dhe objekte tė ndryshme me vlera historike. Ndėr to veēojmė serinė e Kuranit tė pėrkthyer nė mbi tridhjetė gjuhė tė botės,  Kurani nė gjuhėn shqipe, botim i AIITC, veprat mė tė njohura tė realizuara nė shėrbim tė komentimit tė tesktit kuranor, si disa botime tė tefsirit tė Ibn Kethirit me titull “Tefsirul Kuranil Adhim”, tefsiri i Kuranit nga Kurtubiu i njohur me titullin “Xhami’ El-Ahkam El-Kuranil Kerim”, duke mos lėnė pa pėrmendur edhe veprėn e epokės moderne tė dijetarit tė shquar Sejid Kutub, e titulluar “Fi Dhilalil Kuran”. Nė gamėn e gjerė tė objekteve tė ekpozuara nė stendėn e AIITC pėrfshiheshin disa kuranė tė dekoruar me kapak druri dhe stolisur me punime fildishi dhe pelhure, dy korniza qė pėrmbanin 99 emrat e Allahut, si dhe shumė dorėshkrime tė hershme dhe botime tė vjetra qė janė pjesė e ēmuar e muzeut tė AIITC. Prej tyre nė arabisht veēojmė njė Kuran tė vogėl xhepi, shumė i vjetėr; vėllimi i IV-tė i Tefsirit Ruh El Bejan, nga sure Fet’h deri sure Nas me autor Ismail Haki Efendi, i botuar nė shtypshkronjėn Bulak - Kajro, viti 1264 H/1847; vėllimi i dytė i tefsirit tė Kuranit me titull “Lubab Et Te’vil fi Meani Et Tenzil”- pėrmbledhje e tefsirit tė Begaviut me autor Alaudin Ali Muhamed Ibrahim El Bagdadi tė cilit nuk i dihet viti i botimit; pesė xhuzet e fundit tė Kuranit nga sure Shuara-Nas botuar nė vitin 1319/1901. Ndėrsa nė osmanisht, me interes pėr vizitorėt ishin: Libri Kamus Kavaniri (Fjalor juridik botuar nė Stamboll 1310); Meusuatul-Ulum me autor Ahmed Efendi, botuar nė  vitin 1313 H Stamboll; “Fetvatė e Said Mevlana Sitki” me autor Ahmet Reshid, botuar nė vitin 1242 H, Stamboll; Libri “Menakibi-Ehar-yari Guzin” me autor Shejh Shemsedin Ahmed bin Muhamed Sivasi, botuar nė vitin 1325 Stamboll; Libri “Ilm-i Akaid” (shkrim dore). Shkrimtari Birgivi Mehmet Efendi, qė daton vitin 970 h/1592; “Argumentet e punėve tė mira” libėr i shkruar me dorė e i stolisur me shenja dhe korniza ari, botuar nė vitin 1288/1872, etj. Vlen tė pėrmendim qė njė aktivitet si ky, i cili synonte tė pėrqasė artin me besimin, duke qenė se zhvillohet pėr herė tė parė nė territorin shqiptar, tėrhoqi vėmendjen e shumė institucioneve kulturore, shkencore, fetare dhe personaliteteve tė dėgjuara tė rretheve intelektuale shqiptare. Edhe vizitorėt e ekspozitės dhe tė pavionit tė AIITC qenė tė shumtė, gjė qė dėshmon pėr interesimin e publikut shqiptar pėr aktiviteteve tė ngjashme nė tė ardhmen. AIITC organizon njė aktivitet kulturor me studentėt  Ditėn e mėrkurė, mė datė 22/11/2006, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam organizoi njė takim me studentėt, me temė “Prejardhja dhe dhe roli i besimit islam nė Shqipėri”. Nė kėtė aktivitet kulturor merrnin pjesė 25 studentė tė fakulteteve tė ndryshme. Nė fjalėn e tij, prof. dr. Shefik Osmani, duke u mbėshtetur nė fakte e dokumentacion autentik historik, argumentoi hershmėrinė, etapat dhe rrugėt e pėrhapjes sė besimit islam nė trojet shqiptare. Referuesi theksoi se Islami u pėrqafua vullnetarisht nga shqiptarėt gjashtė shekuj mė parė, se ky besim, nė kėto hapėsira kohore, ka luajtur rol progresiv nė jetėn e individit, familjes dhe shoqėrisė islame shqiptare, se ky besim i kompaktėsoi shqiptarėt. Ndėr shqiptarėt Islami prezantohet si njė religjion i ri qė ndikoi e formėsoi botėn shpirtėrore tė besimtarėve muslimanė, por njėherazi ai erdhi i bashkėshoqėruar me dije e kulturė tė gjerė, qė u asimilua nga shqiptarėt. Nėpėrmejt vlerėsimit tė dijeve dhe kulturės islame shqiptarėt u njohėn me shkencėtarėt muslimanė res u prit nga tė pranishmit informacioni qė dha referuesi pėr ritmet dhe shtrirjen gjeografike tėdhe me veprėn e tyre, me shkrimtarėt dhe poetėt islamė dhe me krijimtarinė e tyre. Me inte Islamit ndėr shqiptarėt nė rrjedhat historike. Ai sqaroi gjithashtu procedurat qė kryheshin pėr konvertimet nė Islam. Gjithashtu prof. dr. Shefik Osmani u rekomandoi studentėve njė literaturė tė bollshme tė autorėve tė huaj dhe vendas, ku trajtohet me kompetencė e vėrtetėsi historike ēėshtja e pėrhapjes sė Islamit ndėr shqiptarėt. Ndėr kėto referenca, ligjėruesi pėrmendi librin e Sami Frashėrit “Pėrhapja e Islamit ndėr Shqiptarėt”, qė ėshtė i pari libėr qė trajton kėtė temė, dy librat e Ali Musa Bashės: “Pėrhapja e Islamit nė Shqipėri” dhe “Nėpėr gjurmėt e Islamit”, si dhe librin “Shqiptarėt nė Perandorinė Osmane”.  Nė fund prof. Osmani foli pėr disa figura tė shquara islame, tė cilat i kishte pėrzgjedhur nga treva tė ndryshme shqiptare. Ai foli pėr patriotin e shquar Hafiz Ali Ulqinakun; pėr dijetarin me diapazaon tė gjerė kulturor, Haxhi Vehbi Dibrėn; pėr intelektualin e mirėfilltė, Hafiz Ali Korēėn dhe pėr patriotin dhe njeriun e urtė Hafiz Ibrahim Dalliun. Nė fund tė takimit pati diskutime rreth temės dhe pyetje e pėrgjigje rreth tezave tė ndryshme qė paraqiten sot rreth pėrhapjes sė Islamit nė trojet shqiptare.   AIITC mbėshtet aktivitete sportive Tashmė ėshtė bėrė traditė qė ēdo vit studentėt muslimanė nė Tiranė tė organizojnė Kampionatin e Minifutbollit pėr Studentėt nė rang fakultetesh. Kėtė vit ky aktivitet sportiv u organizua me mbėshtetjen e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam. Nė kėtė kampionat merrnin pjesė 16 skuadra, tė cilat pėrfaqėsonin fakultete tė ndryshme dhe ndeshjet u zhvilluan me eleminime. Tė gjitha ndeshjet karakterizoheshin nga dėshira pėr fitore dhe nga loja e mirė dhe e organizuar e skudrave, nė gjirin e tė cilave ishin pėrfshirė lojtarė tė zgjedhur. Nga kjo garė sportive dolėn nė finale dy skuadrat mė tė forta. Skuadra qė pėrfaqėsonte Institutin Bujqėsor tė Kamzės dhe skuadra tjetėr finaliste qė pėrfaqėsonte Fakultetin Ekonomik tė Universitetit tė Tiranės. Kjo ndeshje u zhvillua ditėn e enjte, mė datė 18/05/2005 nė kompleksin sportiv pranė Fakultetit tė Mjekėsisė. Takimi zgjati plot 60 minuta dhe nė tė u spikat dėshira dhe lufta pėr fitore e tė dyja skuadrave. Ndeshja ishte tepėr e fortė dhe entuziaste dhe pėrfundoi 5-3 nė favor tė ekipit tė Institutit Bujqėsor tė Kamzės. Duhet tė theksojmė faktin se edhe ekipi i Fakultetit Ekonomik ishte njė finalist i denjė, por gjithsesi nuk mundi ta pėrballonte dot kundėrshtarin.  Pas takimit pėrfaqėsues tė AIITC-sė organizuan njė ceremoni festive me tė dyja skuadrat finaliste. Nė kėtė ceremoni, zv/drejtoi i AIITC-sė, z.Bedri Telegrafi ia dorėzoi kupėn kapitenit tė skuadrės fituese, Blerim Tolės. Mė tej u ndanė dhurata dhe stimuj pėr lojtarėt e tė dyja skuadrave finaliste. Nė fjalėn e tij zv/drejtori i AIITC-sė pėrgėzoi lojtarėt e skuadrės fituese dhe theksoi faktin se, megjithėse instituti e ka pėrqendraur vėmendjen nė aktivitete me natyrė shkencore dhe kulturore, e sheh tė arsyeshme dhe tė rėndėsishme tė mbėshtesė dhe aktivitete sportive me tė rinjtė studentė. Studentėt e apasionuar pas futbollit falėnderuan Institutin Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam pėr organizimin e kėtij aktiviteti sportiv dhe theksuan se aktivitete tė tilla i forcojnė mė tepėr lidhjet mes studentėve tė fakulteteve tė ndryshme.        Studentėt vizitojnė Muzeun Historik Kombėtar   Ditėn e martė, mė datė 07/03/2003, u zhvillua njė vizitė nė mjediset e Muzeut Historik Kombėtar, organizuar nga Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam (AIITC) dhe Shoqata Kulturore Gruaja, nė bashkėpunim me studentėt qė pėrkrahen nga kėto dy institucione, tė cilėt studiojnė nė degė tė ndryshme dhe janė tė interesuar pėr zhvillimin e veprimtarive kulturore. Studentėt u pritėn nga shefi i pesonelit z.Preng Cara dhe nė shoqėrinė e znj. Tatjana Alimema pėrfituan shumė, pasi ajo pėrshkroi nė detaje disa nga momentet mė tė rėndėsishme historike qė ka kaluar populli ynė.Bashkėpunėtorėt tanė studentė thelluan njohuritė e tyre pėr kulturėn e gjerė dhe vlerat e larta tė popullit tonė ndėr shekuj, pasi, padyshim, qė Muzeu Historik Kombėtar paraqet vlera historiko-kulturore, tė cilat janė njė pasuri e madhe kombėtare, me tė cilat ne krenohemi. Studentėt nuk nguruan tė pyesin e tė interesohen pėr disa tė dhėna rreth disa objekteve dhe fotove qė ishin nė muze.Aty pasqyrohet historia e popullit tonė nė mėnyrė tė pėrmbledhur qė nga koha e ilirėve e deri nė rėnien e regjimit tė kaluar totalitar. Nga bisedat e bėra me 40 studentėt qė morėn pjesė nė kėtė veprimtari rezultoi se ata mbetėn shumė tė kėnaqur nga kjo vizitė dhe shprehėn dėshirėn e tyre qė aktivitete tė kėsaj natyre tė zhvillohen edhe nė tė ardhmen.     Ambasadori i Palestinės viziton AIITC-nė Ditėn e enjte, mė datė 2 mars 2006, Institutin Shqiptar tė Mendimit dhe Qytetėrimit Islam e vizitoi ambasadori i Palestinės i ngarkuar me punė nė Tiranė, z.Muhamed Tashahani, i cili kohėt e fundit ėshtė emėruar ambasador nė Republikėn e Shqipėrisė, pas njė shėrbimi 13-vjeēar si diplomat nė vendet aziatike. Nė pritjen e organizuar nė Institut ishin tė pranishėm; drejtori i AIITC-sė, dr.Ramiz Zekaj, zv/drejtori z.Bedri Telegrafi, kėshilltari shkencor i Institutit prof.dr. Shefik Osmani, kryeredaktori i revistės “Univers”, dr. Arian Kadiu, anėtarėt e redaksisė sė kėsaj reviste, prof.dr. Ramazan Bogdani e Hysni Myzyri si dhe stafi i AIITC-sė. Takimin e ēeli drejtori i AIITC-sė, dr.Ramiz Zekaj, i cili, pasi i uroi mirėseardhjen zotit ambasador, theksoi faktin se instituti ka patur marrėdhėnie shumė tė mira me ambasadorin e mėparshėm tė kėtij shteti. Jam i lumtur, - tha kreu i AIITC-sė, - qė ju vendosėt t’i vazhdoni kėto lidhje e kėshtu do tė vazhdojė bashkėpunimi ynė edhe nė tė ardhmen. Mė tej ai bėri prezantimin e stafit tė institutit dhe disa nga bashkėpunėtorėt e AIITC-sė qė ishin tė pranishėm nė takim.   Nė vijim tė takimit, e mori fjalėn z.ambasador, i cili tha se ishte nder pėr tė qė tė vizitonte kėtė institut. Unė, - tha ai, - kam marrė doktoraturėn nė Fizikė dhe i vlerėsoj hulumtimet shkencore dhe veprimtaritė kulturore. Ai premtoi bashkėpunimin me institutin. Po ashtu, ai tha se kishte vizituar shumė institucione nė Shqipėri dhe kishte vėnė re se njerėzit solidarizohen me kėrkesat e drejta tė popullit palestinez. Kjo ėshtė vizitė njohėse, - tha z.ambasador, - por nė takimet e ardhshme ne do tė flasim pėr bashkėpunime nė fushėn e marrėdhėnieve shkencore dhe kulturore. Pavarėshit se ne kemi qenė tė pushtuar, - vijoi ai, - institucionet tona arsimore e kulturore kanė funksionuar normalisht dhe kanė qenė tė njė niveli tė lartė, pasi populli ynė ėshtė arsimdashės. Ai falėnderoi pėr mikpritjen dhe u shpreh i gatshėm pėr tė bashkėpunuar nė fushėn e kulturės dhe shkencės, pasi, siē tha ai, roli i pėrfaqėsive diplomatike nuk ėshtė thjesht vendosja e marrėdhėnieve zyrtare mes vendeve, por bashkėpunim edhe me institucionet joqeveritare qė janė tė interesuara pėr krijimin e urave lidhėse mes popujve dhe kulturave. Mė tej dr.Zekaj bėri njė prezantim tė botimeve tė AIITC-sė gjatė dhjetė vjetėve tė punės sė saj dhe foli pėr disa nga veprimtaritė mė tė rėndėsishme qė ka zhvilluar Instituti. Nė takim folėn dhe prof. dr. Shefik Osmani dhe dr. Arjan Kadiu, tė cilėt theksuan se ēėshtja palestineze ka gjetur mbėshtetjen e vazhdueshme nė opinionin mbarėshqiptar. Nė  fund z.ambasador shėnoi vlerėsimet e tij nė librin e pėrshtypjeve tė AIITC-sė.                                                            Promovohet libri “Leximi i mendjes sė muslimanit” Ditėn e premte, mė datė 24.03.2006,  nė mjediset e Qendrės Ndėrkombėtare tė Kulturės, u bė promovimi i librit: “Leximi i mendjes sė muslimanit”, botim i Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe  tė Qytetėrimit Islam.Nė kėtė takim morėn pjesė studiues, intelektualė, pėrfaqėsues tė trupit diplomatik, drejtues tė institucioneve shkencore nė vend, kryetari i Akademisė sė Shkencave, drejtues tė komuniteteve fetare, pėrfaqėsues tė Komitetit Shtetėror tė Kulteve, pėrfaqėsues tė mediave, studentė e tė tjerė.Takimin e ēeli drejtori i AIITC, dr. Ramiz Zekaj, i cili, pasi u uroi mirėseardhjen tė pranishmėve, theksoi se libri “Leximi i mendjes sė muslimanit”, i autorit egjiptiano-amerikan Hasan Hathout ėshtė mirėpritur nga lexuesi. Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam, duke u nisur nga vlerat e librit, vendosi pėrkthimin e tij nė shqip.Mė pas, dr.Zekaj ia dha fjalėn dr. Bedri Bylykut, i cili vlerėsoi figurėn e autorit tė librit si intelektual qė i pėrket dy kulturave, asaj islame dhe asaj perėndimore, ku ai punon dhe jeton. Ai u ndal nė argumentet mjekėsore qė trajtohen nė libėr dhe nėnvizoi se Islami pėrputhet plotėsisht me shkencėn, gjė e tillė trajtohet edhe nė kėtė libėr, ku autori flet pėr dukuri tė ndryshme si; ushqyerja e fėmijės nėpėrmjet gjidhėnies, mbrojtja prej sėmundjeve tė ndryshme, aborti, fekondimi artificial, transplanti i organeve etj. Nė vijim tė takimit e mori fjalėn teologu Sajmir Rysheku, nėnkryetar i Komunitetit Musliman Shqiptar, i cili pėrshėndeti nė emėr tė KMSH-sė dhe vlerėsoi lartė rolin e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam nė publicistikėn islame dhe nė afrimin e elitės intelektuale shqiptare pėrmes botimeve dhe aktiviteteve tė ndryshme. Ai tha se KMSH mbėshtet nisma tė tilla pėr aktivitete kulturore islame nė vend dhe ka bashkėpunuar dhe do tė vazhdojė tė bashkėpunojė me AIITC pėr promovimin e vlerave kulturore islame nė vendin tonė. Nė kėndvėshtrimin e njė filozofi islam, ky libėr konsiderohet si histori e shkurtėr e monoteizmit. Autori trajton marrėdhėniet e ndėrsjella midis individėsh dhe shoqėrish, vlerat e sistemit unikal islam, ku ndėrthuret aspekti filozofik dhe ai teologjik. Libri “Leximi i mendjes sė muslimanit”, - vijoi z.Rysheku, - pėrcjell njė mesazh pėr mbarė lexuesit pėr ta parė Islamin mė me objektivitet. Mė tej e mori fjalėn dr. Myslym Hotova, i cili foli shkurtimisht pėr jetėn dhe veprėn e autorit, pėr figurėn e tij si personalitet human, gjė e cila vihet re nė vlerėsimet qė ai i bėn bashkėshortes dhe miqve tė tij. Referuesi bėri njė pėrmbledhje tė shkurtėr mbi ēdo mesazh qė pėrcillet pėrmes pesė kapitujve tė librit, ku nė tė parin flitet pėr njohjen e Zotit, nė tė dytin pėr fetė monoteiste, nė tė tretin pėr lidhjen e Islamit me fetė e tjera monotesite, nė tė katėrtin pėr anatominė e Islamit dhe nė tė pestin pėr  probleme qė kanė lidhje me ēėshtjet politike dhe shoqėrore. Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam, pėrfaqėsohet nė fushėn e publicistikės dhe botimeve me shumė libra, revista dhe buletine qė kanė ngjallur interesimin dhe janė mirėpritur nga lexuesi shqiptar. Botimet e AIITC-sė synojnė t’u pėrgjigjen mė sė miri kėrkesave e tė plotėsojnė shijet dhe dėshirat e lexuesit shqiptar pėr informacion tė ri nė lėmin e kulturave e shkencės. Nė kuadėr tė kėsaj veprimtarie, ishte dhe libri “Leximi i mendjes sė muslimanit”, i autorit egjiptiano-amerikan Hassan Hathout, mjek, shkencėtar, mėsues, orator, mendimtar, shkrimtar, poet, eticien si dhe dijetar musliman. Nė kėtė libėr autori, me vizionin e besimit islam, shpjegon dhe analizon me kompetencė shkencore probleme pėr tė cilat gjendet aktualisht e interesuar shoqėria njerėzore. Libri ėshtė shkruar me njė gjuhė tė qartė dhe ėshtė i kuptueshėm pėr idetė qė pėrcjell tek lexuesi.  Ky botim ėshtė pėrkthyer nga gjuha angleze prej pėrkthyesit tonė tė njohur Uk Zenel Buēpapaj.             Bashkėbisedim rreth librit “Rituali i meditimit” Ditėn e enjte, mė datė 18/05/2006, nė vazhdėn e aktiviteteve tė ndryshme me tė rinjtė studentė, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam zhvilloi njė bashkėbisedim rreth librit “Rituali i meditimit”, i autorit Amėr Halid. Nė kėtė aktivitet letrar merrnin pjesė rreth 40 studentė tė profileve tė ndryshme, qė kishin shfaqur interes pėr librin nė fjalė. Nė takim ishte i pranishėm edhe pėrkthyesi i librit, z.Gentjan Bodlli,  i cili e solli me mjeshtėri kėtė libėr nė gjuhėn shqipe. Studentėt folėn nė kėtė takim pėr vlerat qė paraqet ky libėr dhe mesazhin qė jep pėr meditim dhe hulumtim. Tė pranishmit nėnvizuan se ky mesazh vjen pikėrisht nė kohėn e duhur, nė kėtė botė tė zhurmshme qė nuk tė lė kohė pėr meditim nė kriejsat e Zotit e nė gjithēka. Nė fjalėn e tij rreth kėtij libri, studenti Sajmir Shatku, ndėr tė tjera, tha: “Ky libėr synon tė ndėrgjegjėsojė lexuesin pėr vlerėn e njė rituali shumė tė rėndėsishėm, por qė sot, pėr fat tė keq, ėshtė harruar nga shumica e njerėzve dhe nuk praktikohet mė. Ky ritual ėshtė meditimi.” Nė kėtė takim e morėn fjalėn dhe studentėė tjerė, tė cilėt nėnvizuan vlerat e kėtij libri pėr ditėt tona. Nė kėtė libėr autori shpjegon rėndėsinė e meditimit nė jetėn e njeriut, si njė nga ritet me tė cilin lexuesi duhet tė njihet me qėllimin e vet nė kėtė jetė dhe me Krijuesin e tij. Duke cituar kėshilla nga Kurani i Shenjtė, autori i sugjeron lexuesit tė meditojė mbi krijimin e universit dhe tė vetė njeriut. Kjo do ta ndihmonte shumė atė pėr tė qenė sa mė i ndėrgjegjshėm pėr misionin dhe detyrimin e tij ndaj Zotit. Drejtues tė AIITC-sė vizitojnė arqipeshkvin Rrok Mirdita    Ditėn e enjte, mė datė 27.04.2006, njė pėrfaqėsi e AIITC-sė, i pėrbėrė nga: dr. Ramiz Zekaj, drejtor i Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam; prof. dr. Shefik Osmani, kėshilltar shkencor i Institutit; prof.as.dr. Arian Kadiu, kryeredaktor i revistės “Univers” dhe Alban Kodra, pėrgjegjės i Departamentit tė Botimeve nė AIITC, zhvilluan njė vizitė nė selinė  e Arqipeshkvisė sė Durrėsit dhe Tiranės me arqipeshkvin Rrok Mirdita. Vizita pati pėr qėllim urimin e arqipeshkvit Mirdita pėr dekorimin e tij nga ana e presidentit tė Republikės Alfred Moisiu me titullin “Nėnė Tereza”.  Bashkėbiseduesit zhvilluan njė bisedė tė ngrohtė, ku u shkėmbyen mendime pėr tema tė ndryshme, qė kishin tė bėnin veēanėrisht me detyrat e pėrbashkėta tė tė gjithė komuniteteve fetare nė tė mirė tė pėrparimit tė vendit dhe integrimit tė tij nė familjen evropiane me tė gjitha vlerat qė ka populli ynė, ku spikat toleranca fetare, aq shumė e kėrkuar sot nė botė. Gjithashtu palėt folėn edhe pėr rritjen e bashkėpunimit institucional me anė tė shkėmbimit tė literaturės dhe nismave tė pėrbashkėta, duke e vėnė theksin mė tepėr tek ēėshtjet qė na bashkojnė sesa ato qė na ndajnė, me qėllim krijimin e njė klime tė favorshme nė vend, qė do tė konsolidonte edhe mė tej nė shoqėrinė tonė vlerat e demokracisė dhe tė bashkėjetesės. Me kėtė rast, tė dyja palėt shkėmbyen pjesė nga literatura e tyre dhe shprehėn vullnetin e pėrbashkėt pėr forcimin e marrėdhėnieve kulturore e shkencore midis dy institucioneve. Diskutim rret librit me poezi “Pėrtej dukjes”   Ditėn e prermte, mė datė 17. 3. 2006, nė mjediset e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe Qytetėrimit Islam u bė njė diskutim i hapur rreth vėllimit me poezi “Pėrtej dukjes” i autores Kozeta Boēi. Nė kėtė takim ishte e ftuar autorja e librit, bashkėpunėtorė studentė tė AIITC-sė dhe Shoqatės Kulturore Gruaja, si dhe kritiku letrar z.Agim Baēi. Fjalėn e hapjes e mbajti Gentjan Fejzullaj, i cili u uroi mirėseardhjen tė pranishmėve dhe vlerėsoi vėllimin e ri poetik.      Nė fjalėn e tij kritiku letrar Agim Baēi e pėrgėzoi autoren pėr nismėn e saj dhe tha se poezia qė ajo trajtonte ishte e njė lloji tė veēantė. Duke analizuar librin, z.Baēi bėri vlerėsimet dhe vėrejtjet e tij pėr librin nė fjalė. Autorja tha se ishte shtyrė nga besimi i saj pėr tė sjellė pėr publikun njė vepėr letrare qė pėrmban dhe njė mesazh nė vetvete. Takimi vijoi me diskutimet e tė pranishmėve dhe nė fund u recituan edhe disa poezi nga studentja Arta Tahiri.   AIITC organizon takimin “Mrekullitė shkencore tė Kuranit” Nė datėn 11 shkurt 2006 Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam nė bashkėpunim me Shoqatėn Kulturore Gruaja organizoi takimin e radhės me studentėt me temė “Mrekullitė Shkencore tė Kuranit”. Kėtė herė takimi u zhvillua nė ambientet e bar “Sarajet”, njė prej lokaleve nė qendėr tė Tiranės. Nė kėtė aktivitet morėn pjesė 50 studentė nga AIITC dhe nga Shoqata Kulturore Gruaja, tė cilėt studiojnė nė fakultete tė ndryshme. Kėsaj radhe takimi ishte disi ndryshe nė formėn e njė pasditeje kulturore, ku tė rinjtė dėgjuan rreth disa prej mrekullive tė kushtetutės sė fundit hyjnore, Kuranit Famėlartė. Takimin e ēeli kordiantori i Projektit tė Studentėve nė AIITC, z.Gentjan Fejzullaj, i cili i pėrshėndeti tė pranishmit dhe theksoi faktin se Kurani nuk ėshtė thjesht njė libėr fetar, por ai ka trajtuar ēėshtje tė ndryshme dhe tepėr tė ndėrlikuara edhe nė atė kohė qė njerėzit nuk kishin njohuri mbi shumė ēėshtje. Mė tej e mori fjalėn teologu Besim Nuzi, drejtor i Qendrės Kulturore Islame nė Vorė, i cili foli pėr disa prej mrekullive tė Kuranit dhe citoi disa vlerėsime qė kanė bėrė shkencėtarė tė shquar pėr kėtė libėr, pasi e kanė studjuar atė. Shumė dijetarė, - tha ai, - qė e njohin mirė shkencėn, - janė pėrulur pėrpara kėtij libri tė madh dhe nuk u ka mbetur gjė tjetėr, veēse tė dėshmojnė pėr tė se ėshtė Fjala e Zotit tė Gjithėdijshėm. Nė vijim tė takimit pati diskutime tė lira nga pjesėmarrėsit, e nė mėnyrė tė veēantė nga studentėt e fakultetit tė Mjekėsisė lidhur me ēėshtje tė ndryshme qė kanė tė bėjnė me kėtė fushė, siē ėshtė zhvillimi embrionologjik i fėmijės nė barkun e nėnės etj. Mė pas foli dhe teologia Elona Nuzi, mbi vlerat e pashtershme tė Kuranit dhe sfidėn qė ai u bėri tė gjithė njerėzve, pasi ai ka folur pėr tė vėrteta shkencore, tė cilat vetėm kohėt e fundit janė bėrė tė njohura pėr njerėzimin pėrmes shkencės moderne. Mė tej ajo ceku dhe shtjelloi ajetin kuranor: “Ne do t'u dėftojmė atyre shenjat Tona nė hapėsirat tokėsore e qiellore, si dhe nė vet vetet e tyre, deri sa t'u bėhet plotėsisht e qartė, se Kurani ėshtė e vėrteta”.  Takimi vazhdoi me disa pamje filmike nėpėrmjet videoprojektorit tė njė prej kasetave tė autorit tė njohur Harun Jahja, ku flitet pėr mrekullitė shkencore tė Kuranit.     AIITC organizon takimin e radhės me studentėt   Ditėn e mėrkurė me datė 01/02/2006 nė ambientet e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe Qytėtrimit Islam u mbajt takimi i radhės me studentėt qė bėjn pjesė nė projektin "Nė  ndihmė tė studen     AIITC Organizon takim me studentėt  Nė vijim tė projektit “Nė ndihmė tė studentėve”, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam organizoi njė takim me studentėt qė pėrfitojnė nga projekti nė fjalė. Takimi u zhvillua nė datėn 12-4-2005 nė ambientet e institutit dhe pati pėr qėllim diskutimin rreth kėtij projekti qė nga themelimi i tij dhe planet e pėrgjegjėsitė pėr ditėt e ardhshme. Takimin e ēeli zv/drejtori i AIITC-sė z.Esat Myftari, i cili i falėnderoi studentėt pėr angazhimin e tyre nė veprimtaritė e institutit dhe i nxiti ata pėr tė qenė sa mė ambiciozė nė drejtim tė pėrvetėsimit tė dijeve. Gjithashtu z.Myftari foli pėr rėndėsinė e madhe qė i kushton shoqėria shtresės studentore, shtresė e cila mbart fatet e kombit. Mė pas e mori fjalėn kordinatori i kėtij projekti z.Gentjan Fejzullaj, i cili, ndėr tė tjera, tha: “Ne mendojmė dhe jemi te bindur se jemi brezi i intelektualėve tė rinj qė rrezatojmė vlera nė shoqėri, prandaj nuk duhet tė hezitojmė pėr tė qenė sa mė shumė tė dobishėm nė vendin qė jetojmė, secili sipas kontributit qė mund tė japė”. Mė pas diskutuan dhe vetė studentėt tė cilėt shprehėn mendimet dhe sugjerimet e tyre pėr sa i pėrket ecurisė sė kėtij projekti nė tė ardhmen. Ata shprehėn dėshirėn qė tė organizohen mė shumė aktivitete tė larmishme dhe tė kenė mundėsi komunikimi me studentė tė tjerė tė trevave tė Ballkanit dhe mė gjerė. Po ashtu u fol pėr mundėsinė e organizimit tė disa aktiviteteve kulturore dhe sportive.  Ky projekt pritet tė zgjerohet pėr vitin akademik 2005-2006.     AIITC organizon ligjėratėn me temė “Jeta ėshtė e shtrenjtė” Nė vazhdėn e vijueshmėrisė sė projektit pėr mbajtjen e ligjėratave qė trajtojnė tematika tė larmishme, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam organizoi ditėn e premte mė datė 04/03/2005 njė ligjėratė me temė: “Jeta ėshtė e shtrenjtė”. Tema nė fjalė ėshtė aktuale dhe me shumė me interes pėr publikun shqiptar, duke marrė shkas edhe nga fenomeni i vetėvrasjes qė, pėr fat tė keq, ka qenė shumė i pėrhapur kohėt e fundit nė shoqėrinė shqiptare.  Prandaj dhe AIITC e mori kėtė iniciativė qė tė kontriubojė sa tė jetė e mundur pėr reduktimin e kėtij fenomeni negativ deri nė eleminimin e tij tė plotė. Kėtė herė ligjėruesi i radhės ishte mėsuesi i medresesė Alfred Piku, i spezializuar nė fushėn e Sociologjisė dhe Teologjisė Islame. Kjo ligjėratė u mbajt nė ambientet e AIITC-sė dhe auditori pėrbėhej kryesisht nga studentė tė Universitetit tė Tiranės, adoleshentė dhe prindėr.   Nė fillim tė fjalės sė tij, ligjėruesi foli pėr dėshirėn pėr tė jetuar si njė instikt i forte dhe dashurinė pėr jetėn. “Ne duhet ta vlerėsojmė jetėn, -theksoi z. Piku,- pasi dhe Zoti e ka bėrė tė shenjtė atė. Ai na ka krijuar me duart e Tij dhe na vlerėson shumė”. Mė pas z.Piku foli pėr problemet e jetes si streset, pesimizmi, varfėria dhe lidhja e tyre me vetėvrasjen. Ai theksoi faktin se ėshtė mosbesimi ai qė nxit vetėvrasjen e po ashtu ekziston mundėsia edhe e disa ideologjive tė reja qė kanė ardhur pėrmes sekteve tė devijuara e tė ashtuquajtura “fetare”.  “Feja islame, -tha ligjėruesi,- e konsideron vetėvrasjen mėkat tė madh dhe personi qė vret veten nuk ka pėr ta ndjerė kurrė aromėn e xhenetit. Jeta ėshtė e shtrenjtė, -tha ai. Ne duhet ta duam atė”. Takimi u bė mė i gjallė me pjesėmarrjen nė diskutim nga ana e tė pranishmėve, tė cilėt pyetėn mbi rolin e besimit nė pėrgjithėsi dhe tė atij islam nė veēanti pėr mbarėvajtjen e shoqėrisė. Po ashtu u trajtuan edhe disa sėmundje sociale qė e kanė pllakosur sot shoqėrinė shqiptare dhe mundėsia e kurimit tė tyre nėpėrmjet forcimit tė besimit tė kulluar nė kėtė shoqėri dhe nėpėrmjet rrėnjosjes sė virtyteve e vlerave dhe braktisjes sė veseve dhe negativitetit. Nė fund tė takimit tė gjithė tė pranishmit dolėn me konkluzionin se “JETA ĖSHTĖ E SHTRENJTĖ”.    Drejtori i Organizatės Botėrore tė Ndihmave viziton AIITC-nė Nė vazhdėn e zgjerimit tė marrėdhėnieve dhe bashkėpunimit ndėrmjet Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe Qytetėrimit Islam dhe institucioneve tė tjera, ditėn e enjte mė datė 10/02/2005 AIITC-nė e vizitoi drejtori i Organizatės Botėrore tė Ndihmave z.Nazeeh A.Sindi. Mysafiri u prit nga drejtori i AIITC-sė, Dr.Ramiz Zekaj, zv/drejtori z.Esat Myftari dhe nga stafi i punonjėsve tė institutit. Nė fillim tė takimit Dr.Zekaj i uroi mirėseardhjen z. Sindi dhe e njohu atė me disa nga projektet e institutit, duke theksuar se kėto aktivitete pėrqendrohen kryesisht nė planin kulturor dhe atė shkencor. Pėr tė gjitha kėto aktivitete,- vijoi Dr. Zekaj , - nė institutin tonė ne kemi angazhuar njė grup bashkėpunėtorėsh prej intelektualėve mė nė zė nė trojet shqiptare.   Po ashtu, nė fjalėn e tij, kreu i AIITC-sė vlerėsoi punėn e bėrė nga institucionet islame nė Shqipėri, duke theksuar faktin se mbetet ende shumė pėr tė bėrė, pasi dhe pozicioni gjeografik i Shqipėrisė kėrkon mė tepėr predispozicion nga ana e intelektualėve dhe patriotėve pėr ta drejtuar shoqėrinė tonė drejt virtytit dhe vlerave kombėtare. Nga ana e tij, drejtori i Organiozatės Botėrore tė Ndihmave z.Nazeeh A.Sindi, vlerėsoi aktivitetet e AIITC-sė dhe nė mėnyrė tė veēantė botimet e kėtij instituti, tė cilat ai i konsideroi tepėr serioze. Po ashtu, ai u shpreh i gatshėm t’i zgjerojė linjat e bashkėpunimit dypalėsh dhe u shpreh i kėnaqur nga vizita e tij nė institut dhe nga njohja mė nga afėr mbi aktivitetet e kėtij instituti. Mė pas Dr. Zekaj e ftoi mikun tė vizitojė dhe disa nga ambientet e tjera tė institutit si bibliotekėn dhe arkivin e AIITC-sė. Nė fund tė takimit z.Nazeeh A.Sindi la shėnimet e tij nė librin e pėrshtypjeve tė AIITC-sė dhe uroi qė ky institut tė ketė suksese tė mėtejshme nė tė ardhmen. AIITC organizon takimin me temė “Pėrhapja e Islamit ndėr shqiptarėt” Nė vazhdėn e aktiviteteve tė larmishme qė organizon Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam, ditėn e enjte mė datė 03/02/2005 u mbajt nė ambientet e kėtij instituti njė ligjėratė me temė: “Pėrhapja e Islamit ndėr shqiptarėt”. Tema nė fjalė radhitet ndėr ato tema qė pėrbėjnė interes pėr publikun shqiptar, prandaj dhe AIITC ka marrė iniciativėn qė, nėpėrmjet specialistėve tė fushave pėrkatėse, tė hedhė sa mė shumė dritė mbi tematika tė tilla qė trajtohen nė kėtė institut. Kėtė herė ligjėruesi i radhės ishte historiani i njohur, Sherif Delvina. I ftuar nderi nė kėtė aktivitet ishte konsulli i Mbretėrisė sė Arabisė Saudite nė Tiranė, z. Faisal Al Bogaami. Auditori pėrbėhej kryesisht nga studentė tė Universitetit tė Tiranės, ndėrkohė qė nuk mungonin intelektualė dhe studiues.   Fjalėn e hapjes e mbajti nėndrejtori i AIITC-sė, z. Esat Myftari, i cili u uroi mirėseardhjen tė gjithė tė pranishmėve dhe theksoi faktin se Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam ėshtė i angazhuar denjėsisht pėr ta pėrēuar sa mė tej mesazhin e pėrhapjes sė mendimit islam dhe ruajtjen e vlerave kombėtare ndėr shqiptarėt. Po ashtu, ai u pėrcolli tė pranishmėve urimet mė tė pėrzemėrta tė drejtorit tė institutit, Dr. Ramiz Zekaj, i cili pėr momentin ndodhej pėr vizitė pune jashtė shtetit. Mė pas z. Myftari ia dha fjalėn ligjėruesit Sherif Delvina. Nė fillim tė fjalės sė tij, historiani Delvina i bėri me dije tė pranishmit se shqiptarėt kanė pasur kontakte me arabėt dhe muslimanėt pėrpara rėnies sė Shqipėrisė nėn sundimin osman. Ai e konkretizoi kėtė nėpėrmjet disa thėnieve qė ka thėnė gjeografi i madh Al- Idrisi, i cili ka vizituar Shqipėrinė nė shekullin e XIII, ka hartuar shumė harta pėr tė dhe ėshtė mahnitur nga bukuria e qytetit tė Durrėsit. Po ashtu, - vazhdoi ligjėruesi,- shqiptarėt e asaj kohe kanė qenė nė kontakt me disa tregtarė arabė dhe muslimanė tė tjerė qė vinin nga Siēilia, por gjithsesi numri i shqiptarėve muslimanė para ardhjes sė turqve nė Shqipėri ishte tepėr i vogėl. Pėrhapja e Islamit nė Shqipėri u shfaq dukshėm gjatė sundimit osman dhe vazhdoi tė rritej gradualisht, nė mėnyrė tė veēantė dy shekujt e fundit. Referuesi kishte mbledhur njė tufė dokumentesh nga Arkivi Qendror i Shtetit dhe Biblioteka Kombėtare dhe pėr ēdo tė dhėnė qė jepte, u referohej kėtyre dokumenteve. Pėrsa u pėrket shkaqeve tė pranimit tė Islamit nga shqiptarėt, ligjėruesi tha se ato ishin tė shumta dhe tė ndryshme. Si shkak kryesor tė kėsaj ai pėrmendi se masa e gjerė e popullatės nė zona tė caktuara e kishin humbur besimin e tyre te kleri i krishterė, pasi ky i fundit nuk trashėgonte asgjė tjetėr nga Krishtėrimi, pėrveē emrit dhe rrobės. Nė vende tė caktuara, - vazhdoi z. Delvina duke iu referuar dokumenteve pėrkatėse, - klerikėt e krishterė kėrkonin nga njerėzit para dhe nė tė kundėrtėn nuk i lejonin qė tė kryenin ritet nė kishė. Ai citoi dhe shumė dokumente tė tjera, tė cilat vėrtetonin se shumica dėrrmuese e priftėrinjve tė krishterė gjatė shekujve XV dhe XVI ishin analfabetė dhe tė pėrfshirė nė skandale. Z.Delvina citoi disa relacione te misionarėve te Vatikanit pėr konvertimin nė masė nga feja e krishterė nė atė islame. Kėto relacione pėrgatiteshin nga njerėz besnikė tė Papės dhe njėkohėsisht kerikė tė lartė nė vend. Kėta klerikė njoftonin tė alarmuar pėrfshirjen e shumė kishtarėve nė skandale, nė shitje tė pronave tė kishave dhe po ashtu jepnin me statistika sipas zonave tė ndryshme numrin e atyre qė ata i konsideronin femohues, tė cilėt braktisnin dita-ditės fenė e krishterė dhe pėrqafonin atė islame. Po ashtu, - vijoi ligjėruesi, - Islami ngrihej mbi njė barazi dhe nuk i nėnēmonte njerėzit, kėshtu qė shumė njerėz gjetėn veten te ky Islam, pasi nė atė kohė po tė ishe dikushi, duhej patjetėr qė tė rridhje nga njė familje e madhe.   Mė tej ligjėruesi vazhdoi se nė shekujt XVI-XVIII nė jug tė vendit bėhej njė propagandė filogreke, sipas sė cilės ēdo ortodoks ishte nė mėnyrė kategorike grek dhe duhej tė mėsonte greqisht dhe tė gjitha meshat duhet tė mbaheshin nė gjuhėn greke. Kjo gjė krijoi pakėnaqėsi te shumė shqiptarė, pasi ata donin ta mbronin patjetėr identitetitn kombėtar. Kėshtu, shumė shqiptarė e panė Islamin si ombrellė pėr ruajtjen e identitetit kombėtar pėr tė mos lejuar shpėrbėrjen e Shqipėrisė nėn presionin e grekėve, sllavėve dhe venedikasve. Historiani citoi disa dokumente arkivore pėr konvertimet qė bėnin tė krishterėt duke pranuar fenė islame. Sipas atyre dokumenteve egzistonin mbi 20 rregulla rigoroze qė njė jomusliman tė kthehej nė musliman. Ēdo konvertim shoqėrohej me njė seancė tė posaēme gjyqėsore, nė tė cilėn personi qė kthehej nė fenė islame i nėnshtohej njė sėrė pyetjesh pėr t’u siguruar qė ai e pranonte me dėshirė konvertimin. Seanca nė fjalė mbyllej me anė tė njė procesverbali, ku shėnohej konvertimi, tė dhėnat e personit, firma e kadiut dhe e anėtarėve tė tjerė. Takimi u shoqėrua nga njė videoprojektor, i cili e bėnte edhe mė tė qartė mesazhin qė mbartte kjo ligjėratė. Nė fund tė takimit u rezervuan disa minuta pėr pyetje dhe diskutime nga tė pranishmit, tė cilave u dha pėrgjigje ligjėruesi. Po ashtu, ai i njoftoi pjesėmarrėsit se ishte duke pėrgatitur njė libėr, nė tė cilin kjo temė trajtohej mė gjerėsisht, gjithmonė mbėshtetur nė fakte bindėse. Takimi u mbyll me njė koktej, nė tė cilin u shkėmbyen mendimet nga tė gjithė tė pranishmit. Nė fund tė takimit punonjėsit e institutit i siguruan tė pranishmit se Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam do tė vazhdojė edhe nė tė ardhmen tė organizojė aktivitete tė tjera tė larmishme.  AIITC organizon ligjėrata shkencore Duke dashur ta bėjė veprimtarinė e tij mė tė larmishme, mė efektive dhe mė komunikuese pėr publikun shqiptar, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam ka vendosur tė hapėn tribunėn e vet, ku parashikohet tė mbahen ligjėrata me tema nga mė tė ndryshmet,  qė ndihmojnė nė ndriēimin dhe ecjen pėrpara tė shoqėrisė shqiptare. Struktura dhe rregullat pėrkatėse Pėr mbajtjen e ligjėratave do tė angazhohen personalitete tė njohura tė kulturės, shkencės, ekonomisė, politikės, institucioneve shtetėrore dhe tė diplomacisė. Ligjėratat mbahen njė herė nė dy javė. Ligjėruesit janė tė lirė nė zgjedhjen e temave. Teksti i ligjėratės duhet tė dorėzohet njė javė pėrpara mbajtjes sė ligjėratės. Instituti rezervon tė drejtėn qė, nėse pėrmbajtja e tekstit bie ndesh me parimet prej tė cilave udhėhiqet ai, tė refuzojė mbajtjen e njė ligjėrate tė tillė. Instituti ka tė drejtėn tė mbajė tekstin e ligjėratės dhe, kur e sheh tė udhės ta botojė nė organin e vet. Teksti duhet tė jetė nė 3-4 faqe kompjuterike. Kohėzgjatja e ligjėratės: 60 minuta. Prej tyre: 40 min. Ligjėratė dhe 20 min pyetje e diskutim. Ligjėratat mbahen nė mjediset e Institutit dhe, nė raste tė veēanta, nė mjedise mė tė mėdha. Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam e filloi kėtė projekt me ligjėratėn me temė “Bazime astronomike nė pėrcaktimin e riteve dhe festave islame”. Ligjėratėn e mbajti Dr.Ibrahim Gashi, ish pedagog i Universitetit tė Tiranės nė degėn e matematikės dhe astronomisė, si dhe autor i disa veprave shkencore mbi astronominė. Ky aktivitet u zhvillua nė datėn 12 nėntor 2004 nė ambientet e AIITC-sė. Auditori pėrbėhej nga qytetarė me pėrkushtim ndaj riteve, festave dhe kulturės islame dhe si rrjedhojė ligjėrata u ndoq me interes. Nė ligjėratėn e tij, autori shpjegoi gjerėsisht dhe me ilustrime tė qarta Kalendarin Hixhri Hėnor dhe lidhjet e tij me kalendarėt Julian e Gregorian dhe me Periodėn Juliane, parė nė kėndvėshtrimin matematiko-astronomik. Ligjėruesi sqaroi dhe tabelat e konvertimit tė datave nga njė kalendar nė tjetrin nėpėrmjet njė numri tė madh shembujsh qė u paraqitėn nė video-projektor. Nė kėtė takim u vu nė dukje tradita e pasur shqiptare, sidomos nė rrafshin historik, e pėrdorimit dhe orientimit nė praktikė sipas kalendarit hėnor, variacionet gjeografike si dhe nevoja e njė rajonizimi dhe harmonizimi tė kėtij kalendari nė hapėsirėn mbarėshqiptare. Nė fund tė takimit pati diskutime nga tė pranishmit rreth temės dhe disa pyetje, tė cilat i sqaroi ligjėruesi nė fjalė. AIITC nė mbėshtetje tė studentėve tė dalluar Nė vazhdėn