
Nė prag tė ndeshjes finale pėr fitimin e kupės Selman Stermasi
mes ekipeve tė fakulteteve
tė vendit
Pėr njė
periudhė tre-javore, nė kompleksin sportiv pranė Akuadromit tė
Tiranės janė luajtur ndėrmjet ekipeve stude
ntore
ndeshjet e Kampionatit tė Minifutbollit 2008, qė ēeli siparin nė
datė 31 mars 2008.
Kjo
veprimtari sportive, e vetme pėr nga lloji i saj, pėr rininė
studentore muslimane, u konkretizua nė saj tė bashkėpunimit tashmė
trevjeēar midis Unionit studentor musliman dhe AIITC. Ashtu si
vitet e mėparshme, edhe sivjet interesimi i studentėve lidhur me
kampionatin ishte i madh. Morėn pjesė 26 ekipe tė fakulteteve tė
ndryshme dhe u federuan 208
lojtarė (6+2 pėr ēdo ekip).
Kampionati
ėshtė organizuar nė gjashtė ture; dy ture eleminatore, njė tur
ēerekfinal, njė tur gjysmėfinal dhe finalja qė kapin njė total
prej 27 ndeshje.
Nė tė gjitha
turet e zhvilluara deri tani ėshtė vėnė re angazhim maksimal nga
ana e ekipeve pėr tė dhuruar lojė sa mė tė bukur e me nivel tė.
Fryma e garės me fakulteteve pjesėmarrėse ka qenė evidente pėr
sportdashėsit e pranishėm nė shkallėt e fushave tė minifutbollit.
Nė turin e
parė eleminator, qė u zhvillua nė datat 31 mars, 1 dhe 2 prill,
janė luajtur kėto ndeshje:
Fakulteti i Shkencave
Sociale - Fakulteti Juridik 2 - 4
Fakulteti i Infermierisė 1
- Fakulteti i Gjuhėve tė huaja
6 - 5
Fakulteti i Matematikės
- Fakulteti
Ekonomik
9 - 5
Fakulteti i Mjekėsisė 2
-
Fakulteti i Mjekėsisė 4 10
- 2
Fakulteti i Shkc. tė
Natyrės - Fakulteti i Inxh. sė
Ndėrtimit 1 -
7
Fakulteti i Mjekėsisė 1
- Fakulteti i Mjekėsisė 5 17
- 9
Instituti bujqėsor
4 - Fakulteti i
Infermierisė 2
2 - 0
Instituti bujqėsor
1 - Instituti i Fizkulturės 2
4 -
4 (pen. 2-3)
Instituti bujqėsor
2 - Instituti i Fizkulturės 1
5 -
5 (pen. 5-4)
Fakulteti i Mjekėsisė 3
- Fakulteti i
Mjekėsisė 6 10 -4
Fakulteti i Infermierisė
3 - Fakulteti i Mjekėsisė 7 0 - 2
Instituti bujqėsor
3 - Fakulteti i Inxh. Mekanike 0 -
2
Fakulteti i
Infermierisė 4 - Shk. Natyrės
(farmaci) 3 - 2
Nė turin e dytė eleminator,
ndeshjet e tė cilit u zhvilluan nė datat 7,8 dhe 9 prill u arritėn
kėto rezultate mes ekipeve:
Fakulteti Juridik
- Fakulteti i Matematikės 5 - 9
Infermieri 1
- Fakulteti i Mjekėsisė 7 4 -
5
Fakulteti i Mjekėsisė 2
- Inxh. e Ndėrtimit
2 - 1
Instituti bujqėsor
4 - Fakulteti i Infermierisė 4
4 - 3
Fakulteti i Mjekėsisė 1
- Fakulteti i Mjekėsisė 3 9 -
4
Instituti i Fizkulturės
2 - Instituti bujqėsor 2 4 -
2
Inxhinieria Mekanike
- Shkencat e Natyrės (Farmaci) 1 - 0
Pėr fazėn
ēerekfinale u kualifikuan 7 ekipe fituese nė turin e dytė dhe njė
nga ekipet humbėse e cila kishte golavarazhdin mė tė mirė nė totalin
e ndeshjeve tė luajtura prej tij. Ndeshjet u zhvilluan nė datat 14
dhe 15 prill dhe pėrfunduan me kėto rezultate:
Fakulteti i Mjekėsisė 7
- Instituti i Fizkulturės 2
3 - 8
Fakulteti i Mjekėsisė 2
- Fakulteti i Matematikės 8 - 1
Instituti bujqėsor 4
- Inxh. e Ndėrtimit 5
- 9
Fakulteti i Mjekėsisė 1
- Inxhinieria Mekanike
14 -
8
Pėr fazėn
gjysėmfinale u kualifikuan katėr ekipe. Ndeshjet e kėsaj faze u
zhvilluan ditėn e mėrkurė dt. 16 prill, ora 18:00 dhe 19:00.
Rezultatet e tyre ishin:
Instituti i Fizkulturės 2
- Fakulteti i Mjekėsisė 2
5 - 12
Fakulteti i Mjekėsisė 1
- Inxh. e Ndėrtimit 8
- 6
Siē vėrehet
nga rezultatet nė ndeshjen finale qė do tė luhet ditėn e mėrkurė
dt.23.04.2008, pėr fitimin e kupės Selman Stermasi do tė takohen
ekipi i fakultetit tė Mjekėsisė 2 me ekipin e fakultetit tė
Mjekėsisė 1.
Ekipeve tė
eleminuara gjatė fazave eleminatore u janė dhuruar tituj tė ndryshme
librash si: 10 shkaqe pėr tė fituar kėnaqėsinė, Zahireja e
shtegtarit, Shėrimi i shpirtrave Ky ėshtė Profeti Muhamed (a.s.)
i dėrguari i Zotit pėr mbarė njerėzimin botim i AIITC.
Janė tė ftuar tė gjithė
dashamirėsit e sporti pėr tė ndjekur ndeshjen finale nė fushėn
kryesore tė kompleksit sportiv pranė akuadromit nė Tiranė, ditėn e
mėrkurė ora 18:00
Aktivitet
me kursantėt e gjuhės arabe pranė AIITC dhe dhurim i librit
Kosova Rast Universal apo Sui Generis i dr. Islam Laukės
nė gjuhėn arabe dhe angleze
Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam nė
bashkėpunim me Ambasadėn e Republikės Arabe tė Egjiptit dhe
Shkollėn Egjiptiane nė Tiranė, prej muajit nėntor 2007 ka
ēelur kursin e gjuhės arabe pėr intelektualė tė
tė interesuar pėr mėsimin e
gjuhės arabe..
Kursi deri nė ditėt e sotme ka njohur njė ecuri tė
kėnaqshme, tė cilėn e dėshmoj
nė
edhe rezultatet e arritura nga kursantėt nė testin e
zhvilluar gjatė fillimmuajit shkurt.
Ndėrkohė ditėn e shtunė, datė 23.02.2008, drejtoria e AIITC
nė bashkėpunim me pedagogun e gjuhės arabe z. Mahmoud H.
Al-Khabiry, njėkohėsisht drejtor i Shkollės Egjiptiane nė
Tiranė, organizuan me kursantėt e gjuhės arabe njė takim,
gjatė tė cilit u vlerėsua puna e bėrė gjatė kėtyre muajve,
si dhe u paraqitėn projekt-ide tė reja pėr periudhėn nė
vijim.
Nė fillim fjalėn e mori zv.drejtori i Institutit z. Bedri
Telegrafi, i cili falėnderoi tė pranishmit pėr interesimin e
treguar gjatė kėtyre muajve dhe nė mėnyrė tė veēantė punėn e
palodhur tė z. Al-Khabiry pėr mbarėvajtjen e kursit. Z.
Telegrafi theksoi se nisur edhe nga rezultatet e arritura nė
testin e zhvilluar sė fundmi konstatohet me kėnaqėsi dėshira
dhe angazhimi serioz qė karakterizon punėn e kėtij kooperimi
midis tre institucioneve. Dėshira dhe synimi i Institutit
ėshtė qė ky projekt tė ēohet edhe mė tej, duke ēelur grupe
tė reja me kursantė. Kjo ide mbėshtetet edhe mbi kėrkesat
gjithmonė e nė rritje tė tė interesuarve.
Z. Mahmoud Al-Khabiry nė pėrshėndetjen e tij vlerėsoi
mbėshtetjen qė i ka dhėnė AIITC-ja zhvillimit tė kėtij
kursi, duke pasur gjithmonė si pikėsynim kryesor arritjen e
niveleve tė larta nė mėsimdhėnie, metodikė tė cilat nė
mėnyrė tė natyrshme reflektojnė nė nivelin e njohjes dhe
pėrvetėsimit tė gjuhės nga ana e kursantėve.
Ai, pa dashur tė veēojė askėnd, vlerėsoi nivelin e grupit tė
kursantėve nė tėrėsi, duke vėnė theksin mbi komunikimin e
vazhdueshėm me ta dhe kėnaqėsinė e tij personale gjatė
mėsimdhėnies.
Ky takim ishte njėkohėsisht edhe njė moment solidariteti me
aktin historik tė shpalljes sė pavarėsisė dhe formimit tė
shtetit tė Kosovės. Aty u theksua se mbas pėrpjekjesh dhe
rezistence historike populli i Kosovės fitoi atė qė e
meritonte dhe realizimin e njė aspirate tė kahershme.
Shqiptarėt e kudondodhur provojnė tė njėjtat ndjenja gėzimi
dhe krenarie si tė gjithė popujt. Shtetet paqedashės tė
rajonit, tė Evropės dhe tė gjithė planetit te shteti i ri i
Kosovės shohin njė faktor mė shumė nė qetėsimin e Ballkanit
tė trazuar prej konflikteve tė vjetra dhe tė reja. SH.B.A.,
Angli, Francė, Itali, Turqi e Shqipėri ishin tė parėt shtete
qė e njohėn pavarėsinė e Kosovės dhe vendosėn lidhjen e
marrėdhėnieve diplomatike.

Z. Al-Khabiry i pėrgėzoi tė gjithė pėr kėtė arritje tė
madhe, e nė mėnyrė tė veēantė uroi popullin kosovar pėr
shpalljen e mėvetėsisė si njė e drejtė e natyrshme, pėr tė
cilėn ėshtė luftuar prej shumė shekujsh.
Nė fund tė takimit tė gjithė kursantėve iu dhurua libri i
dr. Islam Laukės Kosova Rast Universal apo Sui Generis i
botuar nga AIITC nė gjuhėn angleze dhe arabe, ndėrsa
kursantėve qė fituan pikėt maksimale nė testim iu dhuruan
tri vėllimet e librit Legjislacioni i Traditės Profetike i
botuar nga AIITC.
Aktivitet
me studentė
Ditėn e hėnė,
dt. 10.01.2008, nė mjediset e hotel Mondial, Instituti Shqiptar i
Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam, nė bashkėpunim me Shoqatėn
Kulturore Gruaja, organizuan pėr studentėt dhe studentet e
fakulteteve tė vendit takimin me temė Si ta menaxhojmė stresin. Nė
takim ishin tė ftuar dy lektorė, znjsh. Irena Shtraza psikologe dhe
pedagoge nė universitetin UFO dhe teologu z. Sajmir Bulku.

Ky aktivitet
ishte pjesw e projekteve tw AIITC dhe shoqatws kulturore Gruaja me
studentwt shqiptarw.
Takimi kishte
pėr qėllim qė tu vinte nė ndihmė studentėve nė pėrballimin e
ngarkesės dhe stresit gjatė periudhės sė sezonit tė provimeve.
Stresi si njė
dukuri tepėr evidente sot nė shoqėri shfaqet si rezultat i gjendjeve
jo vetėm emocionale tek individi. Te gjithsecili prej nesh efektet e
stresit janė tė ndryshme, po ashtu edhe rrugėt pėr t'u shėruar
ndryshojnė nga njė person tek tjetri. Nė vija tė pėrgjithshme
psikologia mori nė shqyrtim stresorė tė ndryshėm, natyrėn dhe
origjinėn e tyre. Por, mbi tė gjitha ajo e vuri
theksin mbi trajtimin e stresit dhe format e reduktimit tė efekteve
tė tij tė padėshiruara.
Njė prej tyre
ėshtė angazhimi i individit me aktivitet fizik, i cili pėrbėn njė
nga teknikat mė efektive nė menaxhimit e stresit. Kėtu pėrfshihet
gjithashtu edhe adaptimi i metodave tė ndryshme tė cilat ndihmojnė
personin e stresuar nė pasqyrimin e botės sė tij tė brendshme, si
shkrimi, biseda, puna vullnetare etj. 
Relaksimi zė
njė vend tė rėndėsishėm nė tėrėsinė e teknikave tė menaxhimit tė
stresit. Kėtu pėrfshihen: ushtrimet e frymėmarrjes, ushtrimet pėr
qetėsimin e muskujve, masazhet etj.
Psikologia
vlerėsoi edhe disa teknika tė tjera qė njihen mė pak, por qė kanė
efektshmėri tė lartė nė menaxhimin e stresit si meditimi, dėgjimi i
Kuranit (nė rastine besimtarėve muslimanė),
shoqėrimi me njerėz qė tė sjellin nė humor etj.
E
rėndėsishme ėshtė tė reduktohet stresi nė jetė, nė rastin e
studentėve, stresi dhe ankthi para dhe gjatė provimeve. Disa teknika
pėr ta shmangur stresin e panevojshėm janė menaxhimi dhe programimi
i kohės, i cili mund t'i bėjė ata mė shumė produktivė, apo krijimi i
njė stili jetese, duke balancuar detyrimet dhe i dhėnė vetes kohė tė
mjaftueshme pėr tu qetėsuar, por dhe teknika tė tjera. Nė fund ajo
theksoi se pak stres ėshtė mė se normal, madje i nevojshėm pėr tė
pasur njė jetė tė ndryshueshme dhe interesante.
Ndėrsa
teologu Sajmir Bulku shpjegoi fillimisht se muslimanėt nuk bėjnė
pėrjashtim pėr sa i pėrket stresit. Por, ajo qė vlen tė theksohet nė
kėtė drejtim ėshtė roli i zemrės, pėr tė cilėn Profeti Muhamed a.s.
ka thėnė: Nė trupin e njeriut gjendet njė organ, i cili nėse ėshtė
i shėndoshė, atėherė i gjithė trupi ėshtė i shėndoshė. Ky organ
ėshtė zemra. Ajo mbahet gjallė pėrmes pėrmendjes sė Allahut dhe
veprave tė mira.

Ndėrgjegjėsimi
pėr jetėn, rolin dhe pozitėn e njeriut nė kėtė botė, pra meditimi
mbi tė vėrtetat e kėsaj bote ėshtė njė formė parandaluese e stresit.
Besimi nė
jetėn e pėrtejme dhe pranimi i tė pashmangshmes dhe caktimit tė
Allahut (Kaderi) janė mburoja pėr besimtarin, nė pėrballje me
stresin. Gjithashtu, nuk duhet harruar duaja. Pėrkujtimi i Allahut
sa mė shpesh gjatė procedurave tė mjekimit. Allahu i Lartmadhėruar
ėshtė Ai qė e krijon sėmundjen dhe Ai mund ta heqė atė, sepse Fuqia
e Tij tejkalon mendjet tona tė kufizuara dhe logjikėn tonė tė tė
perceptuarit, recitimi i ajetit Kursij para gjumit, ashtu si ėshtė
pėrmendur nė hadithin e famshėm dhe shumė thėnie tė tjera profetike.
Me tė vėrtetė,
qė largimi nga materializmi dhe konsiderimi i kėsaj bote si njė fazė
kalimtare, mbi tė gjitha ėshtė njė koncept qė e ruan mendjen e
njeriut nga rėniet nė depresion dhe dėshpėrim, lidhur me ēėshtjet e
kėsaj dynjaje.
Sprova e
vėrtetė pėr ne si besimtarė nuk janė arritjet nė kėtė botė, por
pėrkundrazi, ato duhet ti shohim si pjesė e jetės dhe jo qėllim nė
vetvete, pėr arsye se provimi i vėrtetė nuk ėshtė ai nė shkollė, por
dalja para Zotit Ditėn e Gjykimit dhe dhėnia llogari pėr tė kaluarėn
nė kėtė botė, ky ėshtė preokupimi i vetėm dhe real qė duhet ta
shqetėsojė besimtarin. Ēdo gjė tjetėr ėshtė e thjeshtė pėr tė.
Vėrtet qė
stolisja e njeriut me vlerat e besimit ėshtė forma mė e mirė nė
shmangien e stresit, sepse besimi islam pėrfshin nė vetvete tė
gjitha teknikat, si ato meditative, edhe ato praktike, siē ėshtė
namazi agjėrimi haxhi etj, tė cilat jo vetėm reduktojnė stresin, por
e mbrojnė njeriun nga kaplimi i sėmundjeve mendore, stresit dhe
gjendjeve depresive.
Nė fund, pėr
tė gjithė tė pranishmit u shtrua edhe njė koktejl, gjatė tė cilit
studentėt shprehėn opinionin e tyre rreth temės sė takimit.
Aktivitet
studentor me rastin e Festės sė Pavarėsisė
Roli vendimtar i
klerikėve muslimanė nė ēėshtjen kombėtare
Nė kuadėr tė partneritetit
AIITC - studentė, departamenti i marrėdhėnieve me studentėt
organizoi njė takim me rastin e ditės sė Pavarėsisė, 28
Nėntorit. Takimin e drejtoi pėrgjegjėsi i departamentit me
studentėt z. Eris Koliqi, i cili u bėri tė qartė tė
pranishmėve vlerėsimin pozitiv qė ka besimi islam pėr
ndjenjėn kombėtare si element dallues dhe njohės mes
kombesh, por edhe njė nxitės i fuqishėm komunikimi mes tyre.
Pėr kėtė qėllim ai iu referua ajetit kuranor: O
njerėz! Nė tė vėrtetė, Ne ju krijuam ju prej njė mashkulli
dhe njė femre dhe ju bėmė popuj e fise, pėr ta njohur
njėri-tjetrin.
(Sure Huxhurat 13) Nė takim ishte i ftuar z. Agim Bardhi -
studiues, historian dhe pedagog i lwndws sw historisw nė
Medresenė e Tiranės H. H. Mahmud Dashi.

Nisur nga shumė
dizinformime tė cilat nė mėnyrė tė vazhdueshme i janė ofruar
shoqėrisė shqiptare dhe qė pėr fat tė keq vijojnė edhe nė
ditėt e sotme, u programua ky takim me ligjėratėn me temė
Roli vendimtar i klerikėve muslimanė nė ēėshtjen
kombėtare, me qwllim pėr tė hedhur sadopak dritė mbi tė
vėrtetat dhe faktet historike tė cilat do tė dėshmojnė
pėrjetėsisht pėr rolin dhe pėrfshirjen e klerit islam nė
Lėvizjen Kombėtare Shqiptare pėr pavarėsi.
Ligjėruesi z.
Agim Bardhi pėr ta theksuar kėtė fakt citoi fjalėn e tė
madhit Hafiz Ali Korēa, njė prej savantėve dhe eminentėve tė
hershwm tė lėvizjes kombėtare: Identiteti pėr mua ėshtė fe
dhe atdhe.
Si pasojė e
vonesės sė theksuar nė adoptimin e sistemit kapitalist, apo
qoftė edhe disa tipareve tė tij nė Perandorinė Osmane
rezultoi qė shumė popuj, qė pėr hir tė sė vėrtetės
konsideroheshin - tė pėrkėdhelurit e Perandorisė, siē qe
rasti i Shqipėrisė, refuzuan zbatimin e reformave tė
Tanzimatit me mospėrfillje dhe shpeshherw kjo vijoi me
organizimin e kryengritjeve si reagim popullor. Nw njw kohė
kur Perandoria qe pėrfshirė nė njė seri tė pandėrprerė
luftėrash tė pėrmasave tė mėdha, pothuajse nė tė gjithė
caqet e saj jehonte zėri i kryengritjeve popullore qė
dėshmonte njwkohwsisht edhe pėr rwnien e saj.
Marrėveshjet e
shumta ndėrkombėtare tė Fuqive tė Mėdha siē qe Traktati i
Shėn Stefanit rrezikonin ekzistencėn e shtetit ende tė
paformuar shqiptar. Nė kėtė moment vlerėsohet rezistenca
dhe sakrifica e brezit tė rilindėsve dhe patriotėve tė
mėdhenj tė kombit qė me pushkė prėrkrah penės mbrojtėn
interesat e atdheut. Ndėr ta veēojmw emrin e Abdyl
Frashėrit, Mehmet Ali Vrionit, Mihal Gramenos, Ali Pash
Gucisw etj.
Kasta e
klerikėve muslimanė nė kėtė drejtim luajti njė rol tė
pamohueshėm dhe vendimtar. Kėtė e shohim nė organizimin e
kryengritjeve tė armatosura ndaj turqve, por edhe ndaj
okupatorėve fqinj. I tillw ishte Haxhi Zeka i cili hodhi
idenė e ripėrtėritjes sė Lidhjes sė Prizrenit. Interesant
wshtw fakti qė ēdo takim qė zhvillohej nė atė kohė mes
patriotėsh dhe veprimtarėsh nacionalistė qė luftonin pėr
pavarėsinė e vendit niste, bekohej dhe mbyllej me lutjet e
hoxhallarėve qė ishin edhe bashkworganizatorėve tė kėtyre
takimeve. Njė nga kėto ishte edhe Lidhja e Pejės. Zhvillime
tė shumta shoqėruan kėtė periudhė qoftė me kryengritje, apo
sensibilizim tė masės, apo edhe me veprimtari diplomatike nė
dobi tė vendit. Nė kėto pėrpjekje u pėrfshinė emra tė shquar
tė klerit musliman si Sherif Langu, Vehbi Dibra, H. H.
Ibrahim Dalliu, Hysen Zemblaku, Hafiz Kungulli, H. Mezja, H.
Sheh Shamia etj. Kulmi i kėtyre pėrpjekjeve ishte kongresi i
Dibrės. Shumė klerikė muslimanė ishin nė krye tė ēetave qė
luftonin pėr pavarėsinė e vendit, si p.sh. H. Ibrahim Dalliu
qė ishte frymėzues shpirtėror i ēetės sė Sari Salltikut nė
Shqipėrinė e Mesme, apo H. Ali Korēa qė me armė nė dorė
drejtonte ēetėn e jugut kundėr agresorėve grekė. Muslimanė
tė shquar tė kėsaj lėvizjeje qenė Hysen Vogli, Ferid
Vokopola, Haxhi Hysni Dalliu, Hafiz Llagami, Mulla Hysen
Shehri etj. Ndėr ta vlerėsohet emri i kryemyftiut H.
Kėlliēit i cili qe njwkohwsisht iniciator i Kongresit tė
Lushnjes. Pėr ēėshtjen kombėtare, njė kontribut tw vyer u
dha nė fushėn e arsimimit dhe edukimit. Nė rrethin e
Tiranės, por edhe nė qytete tė tjera hafizėt dhe imamėt
pėrveē shėrbesave fetare, zhvillonin edhe mėsimin e leximit
dhe shkrimit tė gjuhės shqipe, siē ishte rasti i H. Doracit.
Po ashtu edhe me hapjen e normales sė Elbasanit, nė
kėshillin pedagogjik u pėrfshinw disa teologw islamw si
Haxhi Mezja dhe H. Ali Korēa.
Nė Tiranė,
flamuri si simbol i pavarėsisė sė vendit, u ngrit me datė 26
nėntor 1912 nga Myftiu i Tiranws Ismail Ndroqi, Haxhi
Doraci, Hafiz Llagami, Sheh Harasani e shumw besimatarė e
teologė tė shquar tė vendit. Nė shpalljen e pavarėsisė nė
Vlorė me datė 28 nėntor 1912 delegatė tė qyteteve tė
ndryshme qenė: Vehbi Dibra i cili mė pas u zgjodh edhe
kryetar i senatit tė parė shqiptar (parlamentit), Sherif
Langu, H. Ibrahim Dalliu, Hysen Zemblaku, Ferid Vokopola,
myftiu i Beratit dhe i Vlorės e shumė klerikė tė tjerė
muslimanė.
Kjo prani e lartė
e tyre nė kėtė ngjarje madhore pėr kombin tonė vėrteton
njėherazi pėr rolin e tyre vendimtar nė shpalljen e
pavarėsisė, si pėrfaqėsues tė njė popullsie shqiptare me mbi
70 % muslimanė, por edhe pėr pėrgjegjshmėrinė e tyre ndaj
fesė dhe vendit si dy elementė thelbėsorė nė formimin e
identitetit. Ligjėrata ngjalli shumė pyetje tė karakterit
historik tek studentėt, tė cilave prof. Bardhi iu pėrgjigj
me profesionalizėm dhe kompetencė.
Me kėtė rast
stafi i AIITC i uron popullit shqiptar tė kudondodhur Gėzuar
festėn e Pavarėsisė.
Konferencė
Botėrore pėr Dialogun mes Feve dhe Qytetėrimeve:
kontributi i fesė dhe kulturės pėr paqen,
respektin e ndėrsjellė dhe bashkėjetesėn
(26-28, tetor
2007, Ohėr, Republika e Maqedonisė)
Pėr njė periudhė dy ditore nga
26 deri 28 tetor
2007, nė qytetin e Ohrit, Republika e Maqedonisė, zhvilloi punimet e
saja Konferenca Botėrore pėr Dialogun mes Feve dhe Qytetėrimeve me
temė Kontributi i fesė dhe kulturės pėr
paqen, respektin e ndėrsjellė dhe bashkėjetesėn .

Konferenca u organizua nga
Ministria e Kulturės SĖ Maqedonisė nė bashkėpunim me Komisionin pėr
Marrėdhėniet mes Komuniteteve dhe Grupeve Fetare, si dhe me
komunitete fetare tė Republikės sė Maqedonisė. Konferenca u mbėshtet
financiarisht nga Qeveria e Republikės sė Maqedonisė, UNESCO, Lidhja
Botėrore Islame si dhe Konferenca Botėrore e Feve pėr Paqen si
partnere. Nė kėtė konferencė ishte i ftuar edhe drejtori i AIITC dr.
Ramiz Zekaj.
Organizimi i kėsaj Konference
tė rėndėsishme Ndėrkombėtare nė Republikėn e Maqedonisė ėshtė nė
vijim tė disa forumeve dhe konferencave tė rėndėsishme rajonale tė
mbajtura nė kėtė vend: Forumi rajonal i Kryetarėve tė Shteteve:
Dialogu mes Qytetėrimeve nėn kujdesin e presidentit Boris
Trajkovski nė kuadrin e Dekadės sė Kombeve tė Bashkuara dhe
Une
sco
pėr dialog mes qytetėrimeve, 28-29 Gusht, 2003, Ohėr; Konferenca
Ballkanike me titull Dialogu Ndėrfetar nė Ballkan mbajtur nė
26-28 Maj, 2006 nė Ohėr, dhe Konferenca e tretė nė rang ministrash
mbi trashėgiminė kulturore: Trashėgimia Kulturore: Njė urė drejt
njė tė ardhmeje tė pėrbashkėt, e organizuar nė bashkėpunim me Zyrėn
Rajonale tė UNESCO-s, BRESCE, mė 3-4 nėntor 2006. Kjo konferencė u
zhvillua nė kuadrin e Dekadės sė OKB dhe
unesco-s pėr dialog
mes qytetėrimeve dhe Dekadės pėr kulturėn e paqes.
Konferenca kishte pėr qėllim
tė tregojė se nėpėrmjet dialogut dhe angazhimit aktiv bota mund tė
transformohet nė njė arenė dinamike, nė tė cilėn popujt riafirmojnė
bukurinė,
vėnė nė punė fuqinė krijuese tė ndryshimeve, shkėmbejnė informacione
kulturore dhe bashkėpunojnė. Ne besojmė se kėto veprime mund tė
luajnė njė rol kyē nė kapėrcimin e paragjykimeve fetare, racore e
shoqėrore si dhe rritjen e rėndėsisė sė bashkėjetesės etnike dhe
fetare. Nė tė njėjtėn kohė, ishte dėshira pėr tė riafirmuar rolin qė
ky territor ka pasur nė tė kaluarėn: njė forcė shtytėse nė evoluimin
e Ballkanit tė shpirtit dhe qytetėrimit global. Pėrtėritja e besimit
tė ndėrsjellė, ngritja nėpėrmjet vlerave tradicionale tė mėshirės
dhe respekti ndaj fqinjėve tanė, dhe hapja e dialogut mes feve dhe
qytetėrimeve duhet tė ndihmojė nė ēlirimin e botės nga paragjykimi,
ndarjet dhe zhgėnjimet. Nė kėtė frymė duhet qė tė gjithė ne tė
angazhohemi pėr krijimin e njė bote mė tė mirė.
Sesion pėrkujtimor nė nder tė figurės
sė shquar tė H. Hasan Tahsinit
Me rastin e 195 vjetorit tė lindjes sė figurės sė shquar tė H. Hasan
Tahsinit, Instituti Shqiptar i
Mendimit
dhe i Qytetėrimit Islam nė bashkėpunim me Shoqatėn Kulturore
Shqiptaro-Turke Hasan Tahsini, Muzeun Historik Kombėtar dhe
Institutit Ēam tė Historisė, me datė 20 tetor, nė ambientet e
Muzeut Historik Kombėtar organizuan njė sesion pėrkujtimor me temė
Hasan Tahsini 1812-1881, personalitet i shquar i dijes dhe
atdhetarisė.
Nė kėtė sesion institucionet
organizuese pėrfaqėsoheshin nga Dr. Ramiz Zekaj, Prof. dr. Beqir
Meta, z. Ibrahim Hoxha dhe Ahmet Mehmeti etj.
Nė sesion ishin tė
pranishėm edhe personalitete tė shquara tė shkencės, kulturės, artit
si Prof. dr. Nuri Abdiu, historiani Sherif Delvina, poeti Uran
Butka, artisti i popullit Reshat Arbana etj. Nė fjalėn e tij
drejtori i Muzeut Historik Kombėtar z. Beqir Meta risolli nė
vėmendjen e tė pranishme dimensionet shkencore dhe patriotike tw
Hasan Tahsinit qė i kapėrcen kufijtė e vendit. Ndėrkohw qw
pėrfaqėsuesi i Institutit Ēam tė Historisė z. Ahmet Mehmeti
vlerwsoi figurwn e H.H. Tahsinit duke cituar fjalėn e Sami Frashėrit
pėr tė: Nuk ėshtė vlerėsim i tepruar qė tė thuash se midis nesh, ai
ishte me tė vėrtetė njė erudit, ishte mė i larti ndėr tė lartėt,
pwrfaqwsuesi i Shoqatws Kulturore Shqiptaro-Turke z. Ibrahim Hoxha
pwrmendi veprimtarinw e zhvilluar dhe pwrpjekjet e shoqatws nw
njohjen sa mw tw gjerw tw figurws sw H. H. Tahsinit dhe vlerwsimin
qw meriton ai nga institucionet shtetwrore.

Prof. dr. Nuri
Abdiu theksoi vendin e lartė qė zė figura e Hasan Tahsinit si njė
nga personalitetet mė tė shquara shqiptare tė shekullit tė XIX. Nė
fushėn e studimeve historike turke qe mė i larti ndėr mė tė lartėt.
Gjithashtu ai ishte rektori i parė i universitetit tė Stambollit dhe
ligjėruesi i parė nė shkencat sociale. Konkretisht nė fushėn e
studimeve psikologjike qe i pari studiues shqiptar qė punoi njė
vepėr qė i pėrket psikologjisė. Vepra e tij me titull Ilmi Ruh -
Psikologjia dėshmon qartė pėr njohuritė e tij tė thella nė
shkencat psikologjike dhe njohja e teorive mė bashkėkohore, pėr tė
cilat ai shpalos edhe njė qasje personale nė vepėr. Njohuritė e
gjera tw Tahsinit nė shkencat religjioze e bėjnė veprėn e tij
interesante dhe tė veēantė.
Drejtori i AIITC, dr.
Ramiz Zekaj foli pėr veprimtarinė patriotike dhe nė shėrbim tė
shkencės tė Hasan Tahsinit. Krahas tyre ai foli edhe pėr pozitėn dhe
njohuritė e tij nė shkencat religjioze. Midis tw tjerash referuesi
theksoi: Hasan Tahsini duke qenė njohės i mirė i Kuranit dhe i
shkencave islame, haditheve, tefsirit dhe filozofisė islame, e
vėshtron dhe e shpjegon botėn, shoqėrinė njerėzore dhe mendimin
njerėzor si produkt i krijimit tė njė intelekti suprem. Ai thekson:
Lavdėruar Qoftė Zoti qė ėshtė Krijuesi mė i mirė! dhe zhvilloi mė
tej idenė se: Krijimi dhe ēdo gjė qė filloi nė botė duhet tė ketė
njė shkak. Sendet qė kėrkojnė njė shkak janė tė mundshme. Njė
shkak, i cili ėshtė njė qenie e mundshme, duhet tė shkaktohet
nga njė qenie tjetėr e mėparshme, e cila gjithashtu duhet tė ketė
njė shkak, por nuk mund tė kemi njė seri tė pafundme shkaqesh tė
tillė, sepse duhet tė jetė njė shkak i parė, qenia e tė cilit ėshtė
e domosdoshme duke pasur ekzistencėn nga vetvetja dhe jo nga njė
shkak tjetėr, dhe Ky ėshtė Zoti, krijimi i tė Cilit ėshtė i
domosdoshėm dhe i pėrjetshėm.
Ekspozitė
Kuranore
Nė ambientet e Muzeut Historik
Kombėtar, pėr periudhėn 26 shtator deri 2 tetor, nėn kujdesin e
Komunitetit Musliman u zhvillua njė ekspozitė artistike pėr Kuranin.
Nė tė u paraqitėn vepra tė ndryshme arti tė ardhura nga vendet
e lindjet, ku spikasnin pikturat murale dhe kaligrafi arabe me ajete
kuranore.
Edhe Instituti Shqiptar i Mendimit dhe
i Qytetėrimit Islam mori pjesė duke paraqitur nė kėtė ekspozitė
shumė botime dhe objekte tė ndryshme me vlera historike. Ndėr to
veēojmė serinė e Kuranit tė pėrkthyer nė mbi tridhjetė gjuhė tė
botės, Kurani nė gjuhėn shqipe, botim i AIITC, veprat mė tė
njohura tė realizuara nė shėrbim tė komentimit tė tesktit kuranor,
si disa botime tė tefsirit tė Ibn Kethirit me titull Tefsirul
Kuranil Adhim, tefsiri i Kuranit nga Kurtubiu i njohur me
titullin Xhami El-Ahkam El-Kuranil Kerim, duke mos lėnė pa
pėrmendur edhe veprėn e epokės moderne tė dijetarit tė shquar Sejid
Kutub, e titulluar Fi Dhilalil Kuran.

Nė gamėn e gjerė tė objekteve tė
ekpozuara nė stendėn e AIITC pėrfshiheshin disa kuranė tė dekoruar
me kapak druri dhe stolisur me punime fildishi dhe pelhure, dy
korniza qė pėrmbanin 99 emrat e Allahut, si dhe shumė dorėshkrime tė
hershme dhe botime tė vjetra qė janė pjesė e ēmuar e muzeut tė
AIITC. Prej tyre nė arabisht veēojmė njė Kuran tė vogėl xhepi, shumė
i vjetėr; vėllimi i IV-tė i Tefsirit Ruh El Bejan, nga sure
Feth deri sure Nas me autor Ismail Haki Efendi, i botuar nė
shtypshkronjėn Bulak - Kajro, viti 1264 H/1847; vėllimi i dytė i
tefsirit tė Kuranit me titull Lubab Et Tevil fi Meani Et
Tenzil- pėrmbledhje e tefsirit tė Begaviut me autor Alaudin Ali
Muhamed Ibrahim El Bagdadi tė cilit nuk i dihet viti i botimit; pesė
xhuzet e fundit tė Kuranit nga sure Shuara-Nas botuar nė vitin
1319/1901.
Ndėrsa nė osmanisht, me interes pėr
vizitorėt ishin: Libri Kamus Kavaniri (Fjalor juridik botuar
nė Stamboll 1310); Meusuatul-Ulum me autor Ahmed Efendi,
botuar nė vitin 1313 H Stamboll; Fetvatė e Said Mevlana
Sitki me autor Ahmet Reshid, botuar nė vitin 1242 H, Stamboll;
Libri Menakibi-Ehar-yari Guzin me autor Shejh Shemsedin
Ahmed bin Muhamed Sivasi, botuar nė vitin 1325 Stamboll; Libri
Ilm-i Akaid (shkrim dore). Shkrimtari Birgivi Mehmet Efendi,
qė daton vitin 970 h/1592; Argumentet e punėve tė mira
libėr i shkruar me dorė e i stolisur me shenja dhe korniza ari,
botuar nė vitin 1288/1872, etj.
Vlen tė pėrmendim qė njė aktivitet si
ky, i cili synonte tė pėrqasė artin me besimin, duke qenė se
zhvillohet pėr herė tė parė nė territorin shqiptar, tėrhoqi
vėmendjen e shumė institucioneve kulturore, shkencore, fetare dhe
personaliteteve tė dėgjuara tė rretheve intelektuale shqiptare. Edhe
vizitorėt e ekspozitės dhe tė pavionit tė AIITC qenė tė shumtė, gjė
qė dėshmon pėr interesimin e publikut shqiptar pėr aktiviteteve tė
ngjashme nė tė ardhmen.
AIITC organizon njė aktivitet kulturor me studentėt
Ditėn e
mėrkurė, mė datė 22/11/2006, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i Qy
tetėrimit Islam organizoi njė takim me studentėt, me temė
Prejardhja dhe dhe roli i besimit islam nė Shqipėri. Nė kėtė
aktivitet kulturor merrnin pjesė 25 studentė tė fakulteteve tė
ndryshme.
Nė fjalėn e tij, prof. dr. Shefik Osmani, duke u mbėshtetur nė fakte e
dokumentacion autentik historik, argumentoi hershmėrinė, etapat dhe
rrugėt e pėrhapjes sė besimit islam nė trojet shqiptare. Referuesi
theksoi se Islami u pėrqafua vullnetarisht nga shqiptarėt gjashtė
shekuj mė parė, se ky besim, nė kėto hapėsira kohore, ka luajtur rol
progresiv nė jetėn e individit, familjes dhe shoqėrisė islame
shqiptare, se ky besim i kompaktėsoi shqiptarėt.
Ndėr shqiptarėt
Islami prezantohet si njė religjion i ri qė ndikoi e formėsoi botėn
shpirtėrore tė besimtarėve muslimanė, por njėherazi ai erdhi i
bashkėshoqėruar me dije e kulturė tė gjerė, qė u asimilua nga
shqiptarėt.
Nėpėrmejt vlerėsimit tė dijeve dhe kulturės islame shqiptarėt u njohėn me shkencėtarėt muslimanė
res u prit nga tė pranishmit informacioni qė dha referuesi pėr
ritmet dhe shtrirjen gjeografike tėdhe me veprėn e tyre, me
shkrimtarėt dhe poetėt islamė dhe me krijimtarinė e tyre.
Me inte
Islamit ndėr shqiptarėt nė
rrjedhat historike. Ai sqaroi gjithashtu procedurat qė kryheshin pėr
konvertimet nė Islam.
Gjithashtu prof. dr. Shefik Osmani u rekomandoi studentėve njė
literaturė tė bollshme tė autorėve tė huaj dhe vendas, ku trajtohet
me kompetencė e vėrtetėsi historike ēėshtja e pėrhapjes sė Islamit
ndėr shqiptarėt.
Ndėr kėto referenca, ligjėruesi pėrmendi librin e Sami Frashėrit
Pėrhapja e Islamit ndėr Shqiptarėt, qė ėshtė i pari libėr qė
trajton kėtė temė, dy librat e Ali Musa Bashės: Pėrhapja e Islamit
nė Shqipėri dhe Nėpėr gjurmėt e Islamit, si dhe librin
Shqiptarėt nė Perandorinė Osmane.
Nė fund prof. Osmani foli pėr disa figura tė shquara islame, tė cilat i
kishte pėrzgjedhur nga treva tė ndryshme shqiptare. Ai foli pėr
patriotin e shquar Hafiz Ali Ulqinakun; pėr dijetarin me diapazaon
tė gjerė kulturor, Haxhi Vehbi Dibrėn; pėr intelektualin e
mirėfilltė, Hafiz Ali Korēėn dhe pėr patriotin dhe njeriun e urtė
Hafiz Ibrahim Dalliun.
Nė fund tė takimit pati diskutime rreth temės dhe pyetje e pėrgjigje rreth
tezave tė ndryshme qė paraqiten sot rreth pėrhapjes sė Islamit nė
trojet shqiptare.
AIITC mbėshtet aktivitete sportive
Tashmė ėshtė bėrė traditė qė ēdo vit studentėt muslimanė nė Tiranė
tė organizojnė Kampionatin e Minifutbollit pėr Stud
entėt nė rang
fakultetesh. Kėtė vit ky aktivitet sportiv u organizua me
mbėshtetjen e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit
Islam.
Nė kėtė kampionat merrnin pjesė 16 skuadra, tė cilat pėrfaqėsonin
fakultete tė ndryshme dhe ndeshjet u zhvilluan me eleminime. Tė gjitha ndeshjet karakterizoheshin nga dėshira pėr
fitore dhe nga loja e mirė dhe e organizuar e skudrave, nė gjirin e
tė cilave ishin pėrfshirė lojtarė tė zgjedhur. Nga kjo garė sportive
dolėn nė finale dy skuadrat mė tė forta. Skuadra qė pėrfaqėsonte
Institutin Bujqėsor tė Kamzės dhe skuadra tjetėr finaliste qė
pėrfaqėsonte Fakultetin Ekonomik tė Universitetit tė Tiranės. Kjo
ndeshje u zhvillua ditėn e enjte, mė datė 18/05/2005 nė kompleksin
sportiv pranė Fakultetit tė Mjekėsisė. Takimi zgjati plot 60 minuta
dhe nė tė u spikat dėshira dhe lufta pėr fitore e tė dyja skuadrave.
Ndeshja ishte tepėr
e fortė dhe entuziaste dhe pėrfundoi 5-3 nė favor tė ekipit tė
Institutit Bujqėsor tė Kamzės. Duhet tė theksojmė faktin se edhe
ekipi i Fakultetit Ekonomik ishte njė finalist i denjė, por
gjithsesi nuk mundi ta pėrballonte dot kundėrshtarin. Pas
takimit pėrfaqėsues tė AIITC-sė organizuan njė ceremoni festive me
tė dyja skuadrat finaliste. Nė kėtė ceremoni, zv/drejtoi i AIITC-sė,
z.Bedri Telegrafi ia dorėzoi kupėn kapitenit tė skuadrės fituese,
Blerim Tolės. Mė tej u ndanė dhurata dhe stimuj pėr lojtarėt e tė
dyja skuadrave finaliste. Nė fjalėn e tij zv/drejtori i AIITC-sė
pėrgėzoi lojtarėt e skuadrės fituese dhe theksoi faktin se,
megjithėse instituti e ka pėrqendraur vėmendjen nė aktivitete me
natyrė shkencore dhe kulturore, e sheh tė arsyeshme dhe tė rėndėsishme
tė mbėshtesė dhe aktivitete sportive me tė rinjtė studentė.
Studentėt e apasionuar pas futbollit falėnderuan Institutin Shqiptar
tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam pėr organizimin e kėtij
aktiviteti sportiv dhe theksuan se aktivitete tė tilla i forcojnė mė
tepėr lidhjet mes studentėve tė fakulteteve tė ndryshme.
Studentėt vizitojnė Muzeun Historik Kombėtar
Ditėn e martė, mė
datė 07/03/2003, u zhvillua njė vizitė nė mjediset e Muzeut Historik
Kombėtar, organizuar nga Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i
Qytetėrimit Islam (AIITC) dhe
Shoqata Kulturore Gruaja, nė bashkėpunim me studentėt qė pėrkrahen
nga kėto dy institucione, tė cilėt studiojnė nė degė tė ndryshme dhe
janė tė interesuar pėr zhvillimin e veprimtarive kulturore.
Studentėt u pritėn nga shefi i pesonelit z.Preng Cara dhe nė
shoqėrinė e znj. Tatjana Alimema pėrfituan shumė, pasi ajo pėrshkroi
nė detaje disa nga momentet mė tė rėndėsishme historike qė ka kaluar
populli ynė.Bashkėpunėtorėt tanė studentė
thelluan njohuritė e tyre pėr kulturėn e gjerė dhe vlerat e larta tė
popullit tonė ndėr shekuj,
pasi, padyshim, qė Muzeu Historik Kombėtar paraqet vlera
historiko-kulturore, tė cilat janė njė pasuri e madhe kombėtare, me
tė cilat ne krenohemi. Studentėt nuk nguruan tė pyesin e tė
interesohen pėr disa tė dhėna rreth disa objekteve dhe fotove qė
ishin nė muze.Aty pasqyrohet historia e
popullit tonė nė mėnyrė tė pėrmbledhur qė nga koha e ilirėve e deri
nė rėnien e regjimit tė kaluar totalitar. Nga bisedat e bėra me 40
studentėt qė morėn pjesė nė kėtė veprimtari rezultoi se ata mbetėn
shumė tė kėnaqur nga kjo vizitė dhe shprehėn dėshirėn e tyre qė
aktivitete tė kėsaj natyre tė zhvillohen edhe nė tė ardhmen.
Ambasadori i Palestinės
viziton AIITC-nė
Ditėn e enjte, mė datė
2 mars 2006, Institutin Shqiptar tė
Mendimit dhe Qytetėrimit Islam e vizitoi ambasadori i Palestinės i
ngarkuar me punė nė Tiranė, z.Muhamed Tashahani, i cili kohėt e
fundit ėshtė emėruar ambasador nė Republikėn e Shqipėrisė, pas njė
shėrbimi 13-vjeēar si diplomat nė vendet aziatike. Nė pritjen e
organizuar nė Institut ishin tė pranishėm; drejtori i AIITC-sė,
dr.Ramiz Zekaj, zv/drejtori z.Bedri Telegrafi, kėshilltari shkencor
i Institutit prof.dr. Shefik Osmani, kryeredaktori i revistės Univers,
dr. Arian Kadiu, anėtarėt e redaksisė sė kėsaj reviste, prof.dr.
Ramazan Bogdani e Hysni Myzyri si dhe stafi i AIITC-sė.
Takimin e ēeli
drejtori i AIITC-sė, dr.Ramiz Zekaj, i cili, pasi i uroi
mirėseardhjen zotit ambasador, theksoi faktin se instituti ka patur
marrėdhėnie shumė tė mira me ambasadorin e mėparshėm tė kėtij shteti.
Jam i lumtur, - tha kreu i AIITC-sė, - qė ju vendosėt ti vazhdoni
kėto lidhje e kėshtu do tė vazhdojė bashkėpunimi ynė edhe nė tė
ardhmen. Mė tej ai bėri prezantimin e stafit tė institutit dhe disa
nga bashkėpunėtorėt e AIITC-sė qė ishin tė pranishėm nė takim.
Nė vijim tė takimit, e
mori fjalėn z.ambasador, i cili tha se ishte nder pėr tė qė tė
vizitonte kėtė institut. Unė, - tha ai, - kam marrė doktoraturėn nė
Fizikė dhe i vlerėsoj hulumtimet shkencore dhe veprimtaritė
kulturore. Ai premtoi bashkėpunimin me institutin. Po ashtu, ai tha
se kishte vizituar shumė institucione nė Shqipėri dhe kishte vėnė re
se njerėzit solidarizohen me kėrkesat e drejta tė popullit
palestinez. Kjo ėshtė vizitė njohėse, - tha z.ambasador, - por nė
takimet e ardhshme ne do tė flasim pėr bashkėpunime nė fushėn e
marrėdhėnieve shkencore dhe kulturore. Pavarėshit se ne kemi qenė tė
pushtuar, - vijoi ai, - institucionet tona arsimore e kulturore kanė
funksionuar normalisht
dhe kanė qenė tė njė niveli tė lartė, pasi populli ynė ėshtė
arsimdashės.
Ai falėnderoi pėr
mikpritjen dhe u shpreh i gatshėm pėr tė bashkėpunuar nė fushėn e
kulturės dhe shkencės, pasi, siē tha ai, roli i pėrfaqėsive
diplomatike nuk ėshtė thjesht vendosja e marrėdhėnieve zyrtare mes
vendeve, por bashkėpunim edhe me institucionet joqeveritare qė janė
tė interesuara pėr krijimin e urave lidhėse mes popujve dhe
kulturave.
Mė tej dr.Zekaj bėri
njė prezantim tė botimeve tė AIITC-sė gjatė dhjetė vjetėve tė punės
sė saj dhe foli pėr disa nga veprimtaritė mė tė rėndėsishme qė ka
zhvilluar Instituti.
Nė takim folėn dhe
prof. dr. Shefik Osmani dhe dr. Arjan Kadiu, tė cilėt theksuan se
ēėshtja palestineze ka gjetur mbėshtetjen e vazhdueshme nė opinionin
mbarėshqiptar.
Nė fund z.ambasador
shėnoi vlerėsimet e tij nė librin e pėrshtypjeve tė AIITC-sė.
Promovohet libri Leximi i mendjes sė muslimanit
Ditėn e premte,
mė datė 24.03.2006, nė mjediset e Qendrės
Ndėrkombėtare tė Kulturės, u bė promovimi i librit: Leximi
i mendjes sė muslimanit, botim i Institutit Shqiptar tė
Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam.Nė kėtė takim morėn pjesė
studiues, intelektualė, pėrfaqėsues tė trupit diplomatik,
drejtues tė institucioneve shkencore nė vend, kryetari i
Akademisė sė Shkencave, drejtues tė komuniteteve fetare,
pėrfaqėsues tė Komitetit Shtetėror tė Kulteve, pėrfaqėsues
tė mediave, studentė e tė tjerė.Takimin e ēeli drejtori i
AIITC, dr. Ramiz Zekaj, i cili, pasi u uroi mirėseardhjen tė
pranishmėve, theksoi se libri Leximi i mendjes sė
muslimanit, i autorit egjiptiano-amerikan Hasan Hathout
ėshtė mirėpritur nga lexuesi. Instituti Shqiptar i Mendimit
dhe Qytetėrimit Islam, duke u nisur nga vlerat e librit,
vendosi pėrkthimin e tij nė shqip.Mė pas, dr.Zekaj ia dha
fjalėn dr. Bedri Bylykut, i cili vlerėsoi figurėn e autorit
tė librit si intelektual qė i pėrket dy kulturave, asaj
islame dhe asaj perėndimore, ku ai punon dhe jeton. Ai u
ndal nė argumentet mjekėsore qė trajtohen nė libėr dhe
nėnvizoi se Islami pėrputhet plotėsisht me shkencėn, gjė e
tillė trajtohet edhe nė kėtė libėr, ku autori flet pėr
dukuri tė ndryshme si; ushqyerja e fėmijės nėpėrmjet
gjidhėnies, mbrojtja prej sėmundjeve
tė ndryshme, aborti, fekondimi artificial, transplanti i
organeve etj.
Nė vijim tė
takimit e mori fjalėn teologu Sajmir Rysheku, nėnkryetar i
Komunitetit Musliman Shqiptar, i cili pėrshėndeti nė emėr tė
KMSH-sė dhe vlerėsoi lartė rolin e Institutit Shqiptar tė
Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam nė publicistikėn islame
dhe nė afrimin e elitės intelektuale shqiptare pėrmes
botimeve dhe aktiviteteve tė ndryshme. Ai tha se KMSH
mbėshtet nisma tė tilla pėr aktivitete kulturore islame nė
vend dhe ka bashkėpunuar dhe do tė vazhdojė tė bashkėpunojė
me AIITC pėr promovimin e vlerave kulturore islame nė vendin
tonė. Nė kėndvėshtrimin e njė filozofi islam, ky libėr
konsiderohet si histori e shkurtėr e monoteizmit. Autori
trajton marrėdhėniet e ndėrsjella midis individėsh dhe
shoqėrish, vlerat e sistemit unikal islam, ku ndėrthuret
aspekti filozofik dhe ai teologjik. Libri Leximi i mendjes
sė muslimanit, - vijoi z.Rysheku, - pėrcjell njė mesazh pėr
mbarė lexuesit pėr ta parė Islamin mė me objektivitet.
Mė tej e mori
fjalėn dr. Myslym Hotova, i cili foli shkurtimisht pėr jetėn
dhe veprėn e autorit, pėr figurėn e tij si personalitet
human, gjė e cila vihet re nė vlerėsimet qė ai i bėn
bashkėshortes dhe miqve tė tij. Referuesi bėri njė
pėrmbledhje tė shkurtėr mbi ēdo mesazh qė pėrcillet pėrmes
pesė kapitujve tė librit, ku nė tė parin flitet pėr njohjen
e Zotit, nė tė dytin pėr fetė monoteiste, nė tė tretin pėr
lidhjen e Islamit me fetė e tjera monotesite, nė tė katėrtin
pėr anatominė e Islamit dhe nė tė pestin pėr probleme qė
kanė lidhje me ēėshtjet politike dhe shoqėrore.
Instituti Shqiptar i Mendimit dhe
i Qytetėrimit Islam, pėrfaqėsohet nė fushėn e publicistikės
dhe botimeve me shumė libra, revista dhe buletine qė kanė
ngjallur interesimin dhe janė mirėpritur nga lexuesi
shqiptar.
Botimet e AIITC-sė synojnė tu
pėrgjigjen mė sė miri kėrkesave e tė plotėsojnė shijet dhe
dėshirat e lexuesit shqiptar pėr informacion tė ri nė lėmin
e kulturave e shkencės. Nė kuadėr tė kėsaj veprimtarie,
ishte dhe libri Leximi i mendjes sė muslimanit, i autorit
egjiptiano-amerikan Hassan Hathout, mjek, shkencėtar, mėsues,
orator, mendimtar, shkrimtar, poet, eticien si dhe dijetar
musliman. Nė kėtė libėr autori, me vizionin e besimit islam,
shpjegon dhe analizon me kompetencė shkencore probleme pėr
tė cilat gjendet aktualisht e interesuar shoqėria njerėzore.
Libri ėshtė shkruar me njė gjuhė
tė qartė dhe ėshtė i kuptueshėm pėr idetė qė pėrcjell tek
lexuesi. Ky botim ėshtė pėrkthyer nga gjuha angleze prej
pėrkthyesit tonė tė njohur Uk Zenel Buēpapaj.
Bashkėbisedim rreth librit Rituali i meditimit
Ditėn e enjte, mė datė 18/05/2006, nė vazhdėn e aktiviteteve tė
ndryshme me tė rinjtė studentė, Instituti Shqiptar i Mendimit dhe i
Qytetėrimit Islam zhvilloi njė bashkėbisedim rreth librit Rituali i
meditimit, i autorit Amėr Halid. Nė kėtė aktivitet letrar merrnin
pjesė rreth 40 studentė tė profileve tė ndryshme, qė kishin shfaqur
interes pėr librin nė fjalė. Nė takim ishte i pranishėm edhe
pėrkthyesi i librit, z.Gentjan Bodlli, i cili e solli me mjeshtėri
kėtė libėr nė gjuhėn shqipe.
Studentėt folėn nė kėtė takim pėr vlerat qė paraqet ky libėr dhe
mesazhin qė jep pėr meditim dhe hulumtim.
Tė pranishmit nėnvizuan se
ky mesazh vjen pikėrisht nė kohėn e duhur, nė kėtė botė tė zhurmshme
qė nuk tė lė kohė pėr meditim nė kriejsat e Zotit e nė gjithēka. Nė
fjalėn e tij rreth kėtij libri, studenti Sajmir Shatku, ndėr tė
tjera, tha: Ky libėr synon tė ndėrgjegjėsojė lexuesin pėr vlerėn e
njė rituali shumė tė rėndėsishėm, por qė sot, pėr fat tė keq, ėshtė
harruar nga shumica e njerėzve dhe nuk praktikohet mė. Ky ritual
ėshtė meditimi. Nė kėtė takim e morėn fjalėn dhe studentėė tjerė,
tė cilėt nėnvizuan vlerat e kėtij libri pėr ditėt tona. Nė
kėtė libėr autori shpjegon rėndėsinė e meditimit nė jetėn e njeriut,
si njė nga ritet me tė cilin lexuesi duhet tė njihet me qėllimin e
vet nė kėtė jetė dhe me Krijuesin e tij. Duke
cituar kėshilla nga Kurani i Shenjtė, autori i sugjeron lexuesit tė
meditojė mbi krijimin e universit dhe tė vetė njeriut. Kjo do ta
ndihmonte shumė atė pėr tė qenė sa mė i ndėrgjegjshėm pėr misionin
dhe detyrimin e tij ndaj Zotit.
Drejtues tė
AIITC-sė vizitojnė arqipeshkvin Rrok Mirdita
Ditėn e enjte, mė datė
27.04.2006, njė pėrfaqėsi e AIITC-sė, i pėrbėrė nga: dr. Ramiz Zekaj,
drejtor i Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe tė Qytetėrimit Islam;
prof. dr. Shefik Osmani, kėshilltar shkencor i Institutit;
prof.as.dr. Arian Kadiu, kryeredaktor i revistės Univers dhe Alban
Kodra, pėrgjegjės i Departamentit tė Botimeve nė AIITC, zhvilluan
njė vizitė nė selinė e Arqipeshkvisė sė Durrėsit dhe Tiranės me
arqipeshkvin Rrok Mirdita. Vizita
pati pėr qėllim urimin e arqipeshkvit Mirdita pėr dekorimin e tij
nga ana e presidentit tė Republikės Alfred Moisiu me titullin Nėnė
Tereza.
Bashkėbiseduesit zhvilluan njė bisedė tė ngrohtė, ku u shkėmbyen
mendime pėr tema tė ndryshme, qė kishin tė bėnin veēanėrisht me
detyrat e pėrbashkėta tė tė gjithė komuniteteve fetare nė tė mirė tė
pėrparimit tė vendit dhe integrimit tė tij nė familjen evropiane me
tė gjitha vlerat qė ka populli ynė, ku spikat toleranca fetare, aq
shumė e kėrkuar sot nė botė. Gjithashtu palėt folėn edhe pėr rritjen e bashkėpunimit
institucional me anė tė shkėmbimit tė literaturės dhe nismave tė
pėrbashkėta, duke e vėnė theksin mė tepėr tek ēėshtjet qė na
bashkojnė sesa ato qė na ndajnė, me qėllim krijimin e njė klime tė
favorshme nė vend, qė do tė konsolidonte edhe mė tej nė shoqėrinė
tonė vlerat e demokracisė dhe tė bashkėjetesės. Me
kėtė rast, tė dyja palėt shkėmbyen pjesė nga literatura e tyre dhe
shprehėn vullnetin e pėrbashkėt pėr forcimin e marrėdhėnieve
kulturore e shkencore midis dy institucioneve.
Diskutim rret librit me
poezi Pėrtej dukjes
Ditėn e prermte, mė datė 17.
3. 2006, nė mjediset e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe Qytetėrimit Islam u
bė njė diskutim i hapur rreth vėllimit me poezi Pėrtej dukjes i autores
Kozeta Boēi. Nė kėtė takim ishte e ftuar autorja e librit,
bashkėpunėtorė studentė tė AIITC-sė dhe Shoqatės Kulturore Gruaja, si dhe
kritiku letrar z.Agim Baēi. Fjalėn e hapjes e mbajti Gentjan Fejzullaj, i cili u
uroi mirėseardhjen tė pranishmėve dhe vlerėsoi vėllimin e ri poetik.
Nė fjalėn e tij kritiku letrar Agim Baēi e pėrgėzoi autoren pėr nismėn e saj dhe
tha se poezia qė ajo trajtonte ishte e njė lloji tė veēantė.
Duke analizuar librin, z.Baēi
bėri vlerėsimet dhe vėrejtjet e tij pėr librin nė fjalė. Autorja tha se ishte
shtyrė nga besimi i saj pėr tė sjellė pėr publikun njė vepėr letrare qė pėrmban
dhe njė mesazh nė vetvete. Takimi vijoi me diskutimet e tė pranishmėve dhe nė
fund u recituan edhe disa poezi nga studentja Arta Tahiri.
AIITC
organizon takimin Mrekullitė shkencore tė Kuranit
Nė datėn 11 shkurt 2006 Instituti
Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam nė bashkėpunim me Shoqatėn
Kulturore Gruaja organizoi takimin e radhės me studentėt me temė
Mrekullitė Shkencore tė Kuranit. Kėtė herė takimi u zhvillua nė
ambientet e bar Sarajet, njė prej lokaleve nė qendėr tė Tiranės.
Nė kėtė aktivitet morėn pjesė 50 studentė nga AIITC dhe nga Shoqata
Kulturore Gruaja, tė cilėt studiojnė nė fakultete tė ndryshme. Kėsaj
radhe takimi ishte disi ndryshe nė formėn e njė pasditeje kulturore,
ku tė rinjtė dėgjuan rreth disa prej mrekullive tė kushtetutės sė
fundit hyjnore, Kuranit Famėlartė. Takimin e ēeli kordiantori i
Projektit tė Studentėve nė AIITC, z.Gentjan Fejzullaj, i cili i
pėrshėndeti tė pranishmit dhe theksoi faktin se Kurani nuk ėshtė
thjesht njė libėr fetar, por ai ka trajtuar ēėshtje tė ndryshme dhe
tepėr tė ndėrlikuara edhe nė atė kohė qė njerėzit nuk kishin njohuri
mbi shumė ēėshtje.
Mė
tej e mori fjalėn teologu Besim Nuzi, drejtor i Qendrės Kulturore
Islame nė Vorė, i cili foli pėr disa prej mrekullive tė Kuranit dhe
citoi disa vlerėsime qė kanė bėrė shkencėtarė tė shquar pėr kėtė
libėr, pasi e kanė studjuar atė. Shumė dijetarė, - tha ai, - qė e
njohin mirė shkencėn, - janė pėrulur pėrpara kėtij libri tė madh dhe
nuk u ka mbetur gjė tjetėr, veēse tė dėshmojnė pėr tė se ėshtė Fjala
e Zotit tė Gjithėdijshėm.
Nė
vijim tė takimit pati diskutime tė lira nga pjesėmarrėsit, e nė
mėnyrė tė veēantė nga studentėt e fakultetit tė Mjekėsisė lidhur me
ēėshtje tė ndryshme qė kanė tė bėjnė me kėtė fushė, siē ėshtė
zhvillimi embrionologjik i fėmijės nė barkun e nėnės etj.
Mė
pas foli dhe teologia Elona Nuzi, mbi vlerat e pashtershme tė
Kuranit dhe sfidėn qė ai u bėri tė gjithė njerėzve, pasi ai ka folur
pėr tė vėrteta shkencore, tė cilat vetėm kohėt e fundit janė bėrė tė
njohura pėr njerėzimin pėrmes shkencės moderne. Mė tej ajo ceku dhe
shtjelloi ajetin kuranor: Ne do t'u dėftojmė atyre shenjat Tona
nė hapėsirat tokėsore e qiellore, si dhe nė vet vetet e tyre, deri
sa t'u bėhet plotėsisht e qartė, se Kurani ėshtė e vėrteta.
Takimi vazhdoi me disa pamje filmike nėpėrmjet videoprojektorit tė
njė prej kasetave tė autorit tė njohur Harun Jahja, ku flitet pėr
mrekullitė shkencore tė Kuranit.

AIITC
organizon takimin e radhės me studentėt
Ditėn e mėrkurė me datė 01/02/2006 nė
ambientet e Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe Qytėtrimit Islam u mbajt takimi
i radhės me studentėt qė bėjn pjesė nė projektin "Nė ndihmė tė studen
AIITC Organizon takim me studentėt
Nė
vijim tė projektit Nė ndihmė tė studentėve, Instituti
Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam organizoi njė
takim me studentėt qė pėrfitojnė nga projekti nė fjalė.
Takimi u zhvillua nė datėn 12-4-2005 nė ambientet e
institutit dhe pati pėr qėllim diskutimin rreth kėtij
projekti qė nga themelimi i tij dhe planet e pėrgjegjėsitė
pėr ditėt e ardhshme.
Takimin e ēeli zv/drejtori i AIITC-sė z.Esat Myftari, i cili
i falėnderoi studentėt pėr angazhimin e tyre nė veprimtaritė
e institutit dhe i nxiti ata pėr tė qenė sa mė ambiciozė nė
drejtim tė pėrvetėsimit tė dijeve. Gjithashtu z.Myftari foli
pėr rėndėsinė e madhe qė i kushton shoqėria shtresės
studentore, shtresė e cila mbart fatet e kombit.

Mė pas
e mori fjalėn kordinatori i kėtij projekti z.Gentjan
Fejzullaj, i cili, ndėr tė tjera, tha: Ne mendojmė dhe jemi
te bindur se jemi brezi i intelektualėve tė rinj qė
rrezatojmė vlera nė shoqėri, prandaj nuk duhet tė hezitojmė
pėr tė qenė sa mė shumė tė dobishėm nė vendin qė jetojmė,
secili sipas kontributit qė mund tė japė.
Mė pas
diskutuan dhe vetė studentėt tė cilėt shprehėn mendimet dhe
sugjerimet e tyre pėr sa i pėrket ecurisė sė kėtij projekti
nė tė ardhmen. Ata shprehėn dėshirėn qė tė organizohen mė
shumė aktivitete tė larmishme dhe tė kenė mundėsi komunikimi
me studentė tė tjerė tė trevave tė Ballkanit dhe mė gjerė.
Po ashtu u fol pėr mundėsinė e organizimit tė disa
aktiviteteve kulturore dhe sportive.
Ky
projekt pritet tė zgjerohet pėr vitin akademik 2005-2006.
AIITC organizon ligjėratėn me temė Jeta ėshtė e shtrenjtė
Nė vazhdėn e vijueshmėrisė sė projektit pėr mbajtjen e
ligjėratave qė trajtojnė tematika tė larmishme, Instituti
Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam organizoi ditėn e
premte mė datė 04/03/2005 njė ligjėratė me temė: Jeta ėshtė
e shtrenjtė. Tema nė fjalė ėshtė aktuale dhe me shumė me
interes pėr publikun shqiptar, duke marrė shkas edhe nga
fenomeni i vetėvrasjes qė, pėr fat tė keq, ka qenė shumė i
pėrhapur kohėt e fundit nė shoqėrinė shqiptare. Prandaj dhe
AIITC e mori kėtė iniciativė qė tė kontriubojė sa tė jetė e
mundur pėr reduktimin e kėtij fenomeni negativ deri nė
eleminimin e tij tė plotė. Kėtė herė ligjėruesi i radhės
ishte mėsuesi i medresesė Alfred Piku, i spezializuar nė
fushėn e Sociologjisė dhe Teologjisė Islame. Kjo ligjėratė u
mbajt nė ambientet e AIITC-sė dhe auditori pėrbėhej
kryesisht nga studentė tė Universitetit tė Tiranės,
adoleshentė dhe prindėr.
Nė fillim tė fjalės sė tij, ligjėruesi foli pėr dėshirėn
pėr tė jetuar si njė instikt i forte dhe dashurinė pėr jetėn.
Ne duhet ta vlerėsojmė jetėn, -theksoi z. Piku,- pasi dhe
Zoti e ka bėrė tė shenjtė atė. Ai na ka krijuar me duart e
Tij dhe na vlerėson shumė.
Mė pas z.Piku foli pėr problemet e jetes si streset,
pesimizmi, varfėria dhe lidhja e tyre me vetėvrasjen. Ai
theksoi faktin se ėshtė mosbesimi ai qė nxit vetėvrasjen e
po ashtu ekziston mundėsia edhe e disa ideologjive tė reja
qė kanė ardhur pėrmes sekteve tė devijuara e tė
ashtuquajtura fetare. Feja islame, -tha ligjėruesi,- e
konsideron vetėvrasjen mėkat tė madh dhe personi qė vret
veten nuk ka pėr ta ndjerė kurrė aromėn e xhenetit. Jeta
ėshtė e shtrenjtė, -tha ai. Ne duhet ta duam atė.
Takimi u bė mė i gjallė me pjesėmarrjen nė diskutim nga ana
e tė pranishmėve, tė cilėt pyetėn mbi rolin e besimit nė
pėrgjithėsi dhe tė atij islam nė veēanti pėr mbarėvajtjen e
shoqėrisė. Po ashtu u trajtuan edhe disa sėmundje sociale qė
e kanė pllakosur sot

shoqėrinė shqiptare dhe mundėsia e kurimit tė tyre
nėpėrmjet forcimit tė besimit tė kulluar nė kėtė shoqėri dhe
nėpėrmjet rrėnjosjes sė virtyteve e vlerave dhe braktisjes
sė veseve dhe negativitetit. Nė fund tė takimit tė gjithė tė
pranishmit dolėn me konkluzionin se JETA ĖSHTĖ E
SHTRENJTĖ.
Drejtori i Organizatės Botėrore tė Ndihmave viziton AIITC-nė
Nė vazhdėn e zgjerimit tė marrėdhėnieve dhe
bashkėpunimit ndėrmjet Institutit Shqiptar tė Mendimit dhe
Qytetėrimit Islam dhe institucioneve tė tjera, ditėn e enjte
mė datė 10/02/2005 AIITC-nė e vizitoi drejtori i Organizatės
Botėrore tė Ndihmave z.Nazeeh A.Sindi.
Mysafiri u prit nga drejtori i AIITC-sė, Dr.Ramiz
Zekaj, zv/drejtori z.Esat Myftari dhe nga stafi i punonjėsve
tė institutit.
Nė fillim tė takimit Dr.Zekaj i uroi mirėseardhjen z.
Sindi dhe e njohu atė me disa nga projektet e institutit,
duke theksuar se kėto aktivitete pėrqendrohen kryesisht nė
planin kulturor dhe atė shkencor. Pėr tė gjitha kėto
aktivitete,- vijoi Dr. Zekaj , - nė institutin tonė ne kemi
angazhuar njė grup bashkėpunėtorėsh prej intelektualėve mė
nė zė nė trojet shqiptare.

Po ashtu, nė fjalėn e tij, kreu i AIITC-sė vlerėsoi
punėn e bėrė nga institucionet islame nė Shqipėri, duke
theksuar faktin se mbetet ende shumė pėr tė bėrė, pasi dhe
pozicioni gjeografik i Shqipėrisė kėrkon mė tepėr
predispozicion nga ana e intelektualėve dhe patriotėve pėr
ta drejtuar shoqėrinė tonė drejt virtytit dhe vlerave
kombėtare.
Nga ana e tij, drejtori i Organiozatės Botėrore tė
Ndihmave z.Nazeeh A.Sindi, vlerėsoi aktivitetet e AIITC-sė
dhe nė mėnyrė tė veēantė botimet e kėtij instituti, tė cilat
ai i konsideroi tepėr serioze. Po ashtu, ai u shpreh i
gatshėm ti zgjerojė linjat e bashkėpunimit dypalėsh dhe u
shpreh i kėnaqur nga vizita e tij nė institut dhe nga njohja
mė nga afėr mbi aktivitetet e kėtij instituti.
Mė pas Dr. Zekaj e ftoi mikun tė vizitojė dhe disa nga
ambientet e tjera tė institutit si bibliotekėn dhe arkivin e
AIITC-sė.
Nė fund tė takimit z.Nazeeh A.Sindi la shėnimet e tij
nė librin e pėrshtypjeve tė AIITC-sė dhe uroi qė ky institut
tė ketė suksese tė mėtejshme nė tė ardhmen.
AIITC organizon takimin me temė Pėrhapja e Islamit ndėr
shqiptarėt
Nė
vazhdėn e aktiviteteve tė larmishme qė organizon Instituti
Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam, ditėn e enjte mė
datė 03/02/2005 u mbajt nė ambientet e kėtij instituti njė
ligjėratė me temė: Pėrhapja e Islamit ndėr shqiptarėt.
Tema nė fjalė radhitet ndėr ato tema qė pėrbėjnė interes pėr
publikun shqiptar, prandaj dhe AIITC ka marrė iniciativėn qė,
nėpėrmjet specialistėve tė fushave pėrkatėse, tė hedhė sa mė
shumė dritė mbi tematika tė tilla qė trajtohen nė kėtė
institut.
Kėtė
herė ligjėruesi i radhės ishte historiani i njohur, Sherif
Delvina. I ftuar nderi nė kėtė aktivitet ishte konsulli i
Mbretėrisė sė Arabisė Saudite nė Tiranė, z. Faisal Al
Bogaami. Auditori pėrbėhej kryesisht nga studentė tė
Universitetit tė Tiranės, ndėrkohė qė nuk mungonin
intelektualė dhe studiues.

Fjalėn e
hapjes e mbajti nėndrejtori i AIITC-sė, z. Esat Myftari, i
cili u uroi mirėseardhjen tė gjithė tė pranishmėve dhe
theksoi faktin se Instituti Shqiptar i Mendimit dhe
Qytetėrimit Islam ėshtė i angazhuar denjėsisht pėr ta
pėrēuar sa mė tej mesazhin e pėrhapjes sė mendimit islam dhe
ruajtjen e vlerave kombėtare ndėr shqiptarėt. Po ashtu, ai u
pėrcolli tė pranishmėve urimet mė tė pėrzemėrta tė drejtorit
tė institutit, Dr. Ramiz Zekaj, i cili pėr momentin ndodhej
pėr vizitė pune jashtė shtetit. Mė pas z. Myftari ia dha
fjalėn ligjėruesit Sherif Delvina.
Nė
fillim tė fjalės sė tij, historiani Delvina i bėri me dije
tė pranishmit se shqiptarėt kanė pasur kontakte me arabėt
dhe muslimanėt pėrpara rėnies sė Shqipėrisė nėn sundimin
osman. Ai e konkretizoi kėtė nėpėrmjet disa thėnieve qė ka
thėnė gjeografi i madh Al- Idrisi, i cili ka vizituar
Shqipėrinė nė shekullin e XIII, ka hartuar shumė harta pėr
tė dhe ėshtė mahnitur nga bukuria e qytetit tė Durrėsit. Po
ashtu, - vazhdoi ligjėruesi,- shqiptarėt e asaj kohe kanė
qenė nė kontakt me disa tregtarė arabė dhe muslimanė tė
tjerė qė vinin nga Siēilia, por gjithsesi numri i
shqiptarėve muslimanė para ardhjes sė turqve nė Shqipėri
ishte tepėr i vogėl. Pėrhapja e Islamit nė Shqipėri u shfaq
dukshėm gjatė sundimit osman dhe vazhdoi tė rritej
gradualisht, nė mėnyrė tė veēantė dy shekujt e fundit.
Referuesi kishte mbledhur njė tufė dokumentesh nga Arkivi
Qendror i Shtetit dhe Biblioteka Kombėtare dhe pėr ēdo tė
dhėnė qė jepte, u referohej kėtyre dokumenteve. Pėrsa u
pėrket shkaqeve tė pranimit tė Islamit nga shqiptarėt,
ligjėruesi tha se ato ishin tė shumta dhe tė ndryshme. Si
shkak kryesor tė kėsaj ai pėrmendi se masa e gjerė e
popullatės nė zona tė caktuara e kishin humbur besimin e
tyre te kleri i krishterė, pasi ky i fundit nuk trashėgonte
asgjė tjetėr nga Krishtėrimi, pėrveē emrit dhe rrobės. Nė
vende tė caktuara, - vazhdoi z. Delvina duke iu referuar
dokumenteve pėrkatėse, - klerikėt e krishterė kėrkonin nga
njerėzit para dhe nė tė kundėrtėn nuk i lejonin qė tė
kryenin ritet nė kishė. Ai citoi dhe shumė dokumente tė
tjera, tė cilat vėrtetonin se shumica dėrrmuese e
priftėrinjve tė krishterė gjatė shekujve XV dhe XVI ishin
analfabetė dhe tė pėrfshirė nė skandale. Z.Delvina citoi
disa relacione te misionarėve te Vatikanit pėr konvertimin
nė masė nga feja e krishterė nė atė islame. Kėto relacione
pėrgatiteshin nga njerėz besnikė tė Papės dhe njėkohėsisht
kerikė tė lartė nė vend. Kėta klerikė njoftonin tė alarmuar
pėrfshirjen e shumė kishtarėve nė skandale, nė shitje tė
pronave tė kishave dhe po ashtu jepnin me statistika sipas
zonave tė ndryshme numrin e atyre qė ata i konsideronin
femohues, tė cilėt braktisnin dita-ditės fenė e krishterė
dhe pėrqafonin atė islame. Po ashtu, - vijoi ligjėruesi, -
Islami ngrihej mbi njė barazi dhe nuk i nėnēmonte njerėzit,
kėshtu qė shumė njerėz gjetėn veten te ky Islam, pasi nė atė
kohė po tė ishe dikushi, duhej patjetėr qė tė rridhje nga
njė familje e madhe.

Mė tej
ligjėruesi vazhdoi se nė shekujt XVI-XVIII nė jug tė vendit
bėhej njė propagandė filogreke, sipas sė cilės ēdo ortodoks
ishte nė mėnyrė kategorike grek dhe duhej tė mėsonte
greqisht dhe tė gjitha meshat duhet tė mbaheshin nė gjuhėn
greke. Kjo gjė krijoi pakėnaqėsi te shumė shqiptarė, pasi
ata donin ta mbronin patjetėr identitetitn kombėtar. Kėshtu,
shumė shqiptarė e panė Islamin si ombrellė pėr ruajtjen e
identitetit kombėtar pėr tė mos lejuar shpėrbėrjen e
Shqipėrisė nėn presionin e grekėve, sllavėve dhe venedikasve.
Historiani citoi disa dokumente arkivore pėr konvertimet qė
bėnin tė krishterėt duke pranuar fenė islame. Sipas atyre
dokumenteve egzistonin mbi 20 rregulla rigoroze qė njė
jomusliman tė kthehej nė musliman. Ēdo konvertim shoqėrohej
me njė seancė tė posaēme gjyqėsore, nė tė cilėn personi qė
kthehej nė fenė islame i nėnshtohej njė sėrė pyetjesh pėr
tu siguruar qė ai e pranonte me dėshirė konvertimin. Seanca
nė fjalė mbyllej me anė tė njė procesverbali, ku shėnohej
konvertimi, tė dhėnat e personit, firma e kadiut dhe e
anėtarėve tė tjerė.
Takimi u
shoqėrua nga njė videoprojektor, i cili e bėnte edhe mė tė
qartė mesazhin qė mbartte kjo ligjėratė.
Nė fund
tė takimit u rezervuan disa minuta pėr pyetje dhe diskutime
nga tė pranishmit, tė cilave u dha pėrgjigje ligjėruesi. Po
ashtu, ai i njoftoi pjesėmarrėsit se ishte duke pėrgatitur
njė libėr, nė tė cilin kjo temė trajtohej mė gjerėsisht,
gjithmonė mbėshtetur nė fakte bindėse.
Takimi u
mbyll me njė koktej, nė tė cilin u shkėmbyen mendimet nga tė
gjithė tė pranishmit.
Nė fund
tė takimit punonjėsit e institutit i siguruan tė pranishmit
se Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam do tė
vazhdojė edhe nė tė ardhmen tė organizojė aktivitete tė
tjera tė larmishme.
AIITC
organizon ligjėrata shkencore
Duke dashur ta bėjė veprimtarinė e tij mė tė larmishme, mė
efektive dhe mė komunikuese pėr publikun shqiptar, Instituti
Shqiptar i Mendimit dhe i Qytetėrimit Islam ka vendosur tė
hapėn tribunėn e vet, ku parashikohet tė mbahen ligjėrata me
tema nga mė tė ndryshmet, qė ndihmojnė nė ndriēimin dhe
ecjen pėrpara tė shoqėrisė shqiptare.
Struktura
dhe rregullat pėrkatėse
-
Pėr
mbajtjen e ligjėratave do tė angazhohen personalitete tė
njohura tė kulturės, shkencės, ekonomisė, politikės,
institucioneve shtetėrore dhe tė diplomacisė.
-
Ligjėratat mbahen njė herė nė dy javė.
-
Ligjėruesit janė tė lirė nė zgjedhjen e temave.
-
Teksti i
ligjėratės duhet tė dorėzohet njė javė pėrpara mbajtjes sė
ligjėratės. Instituti rezervon tė drejtėn qė, nėse
pėrmbajtja e tekstit bie ndesh me parimet prej tė cilave
udhėhiqet ai, tė refuzojė mbajtjen e njė ligjėrate tė
tillė.
-
Instituti
ka tė drejtėn tė mbajė tekstin e ligjėratės dhe, kur e
sheh tė udhės ta botojė nė organin e vet.
-
Teksti
duhet tė jetė nė 3-4 faqe kompjuterike.
-
Kohėzgjatja e ligjėratės: 60 minuta.
Prej tyre: 40 min. Ligjėratė dhe 20 min pyetje e diskutim.
-
Ligjėratat mbahen nė mjediset e Institutit dhe, nė raste
tė veēanta, nė mjedise mė tė mėdha.

Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetėrimit Islam e filloi
kėtė projekt me ligjėratėn me temė Bazime astronomike nė
pėrcaktimin e riteve dhe festave islame.
Ligjėratėn e mbajti Dr.Ibrahim Gashi, ish pedagog i
Universitetit tė Tiranės nė degėn e matematikės dhe
astronomisė, si dhe autor i disa veprave shkencore mbi
astronominė. Ky aktivitet u zhvillua nė datėn 12 nėntor 2004
nė ambientet e AIITC-sė.
Auditori pėrbėhej nga qytetarė me pėrkushtim ndaj riteve,
festave dhe kulturės islame dhe si rrjedhojė ligjėrata u
ndoq me interes. Nė ligjėratėn e tij, autori shpjegoi
gjerėsisht dhe me ilustrime tė qarta Kalendarin Hixhri Hėnor
dhe lidhjet e tij me kalendarėt Julian e Gregorian dhe me
Periodėn Juliane, parė nė kėndvėshtrimin
matematiko-astronomik. Ligjėruesi sqaroi dhe tabelat e
konvertimit tė datave nga njė kalendar nė tjetrin nėpėrmjet
njė numri tė madh shembujsh qė u paraqitėn nė
video-projektor.
Nė kėtė takim u vu nė dukje tradita e pasur shqiptare,
sidomos nė rrafshin historik, e pėrdorimit dhe orientimit nė
praktikė sipas kalendarit hėnor, variacionet gjeografike si
dhe nevoja e njė rajonizimi dhe harmonizimi tė kėtij
kalendari nė hapėsirėn mbarėshqiptare. Nė fund tė takimit
pati diskutime nga tė pranishmit rreth temės dhe disa
pyetje, tė cilat i sqaroi ligjėruesi nė fjalė.
AIITC nė mbėshtetje tė studentėve tė dalluar
Nė vazhdėn